Tôi đã phẫu thuật cắt bỏ một phần thận điều trị ung thư. Bệnh có nguy cơ tái phát không và làm thế nào để nhận biết sớm? (Tú Trinh, An Giang)
Trả lời:
Ung thư thận là bệnh lý có khả năng tái phát sau khi đã phẫu thuật loại bỏ khối u. Tình trạng này xảy ra khi các tế bào ung thư còn sót lại hoặc đã di căn đến các cơ quan khác trong cơ thể từ trước thời điểm phẫu thuật mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thông thường chưa thể phát hiện được. Sau một thời gian, các tế bào ác tính này tăng sinh, phát triển đủ lớn và biểu hiện thành các khối u mới.
Tái phát ung thư thận thường được chia thành hai dạng. Đầu tiên là tái phát tại chỗ hoặc vùng, khi khối u xuất hiện trở lại ở nhu mô thận còn lại hoặc các hạch bạch huyết lân cận trong ổ bụng. Thứ hai là tái phát xa, xảy ra khi tế bào ung thư di căn qua đường máu hoặc hệ bạch huyết đến các cơ quan khác trong cơ thể như phổi, gan, xương, não hoặc tuyến thượng thận.
Nguy cơ tái phát phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là giai đoạn bệnh và mức độ xâm lấn của khối u tại thời điểm chẩn đoán ban đầu. Những người bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi khối u còn khu trú hoàn toàn trong nhu mô thận, thường có tiên lượng tốt và khả năng kiểm soát bệnh cao hơn.
Nếu khối u đã xâm lấn tĩnh mạch thận, hạch bạch huyết hoặc các mô mỡ xung quanh thận, nguy cơ tái phát sẽ cao hơn đáng kể. Ngoài ra, các đặc điểm sinh học như loại mô bệnh học hoặc độ ác tính của khối u cũng đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá nguy cơ này.
Bác sĩ Thanh Trúc (bên phải) trong ca mổ robot điều trị ung thư thận. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bạn từng phẫu thuật điều trị ung thư thận cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ để sớm phát hiện dấu hiệu tái phát. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, trong hai năm đầu sau mổ, người bệnh thường được chỉ định kiểm tra định kỳ mỗi 3-6 tháng bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm ổ bụng, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) bụng có tiêm thuốc cản quang để đánh giá kỹ lưỡng vùng hốc nơi thận nằm và các cơ quan lân cận.
Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định chụp PET/CT để tầm soát di căn toàn thân. Tần suất kiểm tra được bác sĩ điều chỉnh giãn cách dần theo thời gian tùy thuộc tình trạng sức khỏe cụ thể của người bệnh.
Bạn cần đặc biệt chú ý đến những dấu hiệu cảnh báo sớm như xuất hiện máu trong nước tiểu, đau âm ỉ hoặc đau nhói vùng thắt lưng, sờ thấy khối u bất thường ở bụng. Các triệu chứng toàn thân như sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, thiếu máu hoặc mệt mỏi dai dẳng cũng là những tín hiệu báo động, bạn cần khám sớm.
Trong trường hợp bệnh tái phát, có nhiều phương pháp can thiệp hiệu quả như phẫu thuật nội soi bóc tách khối u, xạ trị, hóa trị và liệu pháp miễn dịch. Hiện nay, với sự hỗ trợ của phẫu thuật robot, việc xử lý các khối u tái phát chính xác và ít xâm lấn hơn, giúp người bệnh nhanh hồi phục.
Bạn cũng cần duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát tốt huyết áp, không hút thuốc lá và hạn chế các chất kích thích, rượu bia... để bảo vệ chức năng của phần thận còn lại. Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, đủ chất và tập thể dục đều đặn giúp tăng sức đề kháng để nâng cao hiệu quả điều trị.
ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc
Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
