Thói quen chia đều tiền ăn uống (going Dutch) không phải là sự keo kiệt, mà phản ánh văn hóa đề cao tính bình đẳng và độc lập của người Hà Lan.
Sau những buổi tụ tập, nhiều người nước ngoài tại Hà Lan cho biết họ ngạc nhiên khi nhận được tin nhắn đề nghị chuyển khoản một euro. Đây là số tiền chia đều cho một đĩa thịt viên chiên mà cả nhóm vừa thưởng thức chung.
Khi thanh toán, người dân nước này thường tính chính xác chi phí của từng người đến từng xu. Mỗi người tự chi trả phần của mình. Trong tiếng Anh, cách ứng xử này có tên gọi là "going Dutch" hoặc "Dutch treat" xuất hiện từ cuối thế kỷ 19.
Sự sòng phẳng này thường gây bối rối cho người nước ngoài, đặc biệt là những người đến từ các nền văn hóa coi việc giành trả hóa đơn là biểu tượng của sự hào phóng. Tại Hà Lan, việc để người khác trả tiền hộ tạo ra tâm lý mang nợ.
Xã hội nước này đặc biệt coi trọng khái niệm gelijkwaardigheid (sự bình đẳng). Mọi khoản chi tiêu cần rõ ràng để không ai cảm thấy lợi dụng người khác. Quan niệm này cũng được áp dụng khi chia tiền thuê nhà, chi phí du lịch và trong các cuộc thảo luận về lương.
Dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Hà Lan (CBS) và các nghiên cứu văn hóa quốc gia cho thấy người Hà Lan coi trọng sự bình đẳng, đồng thuận và chất lượng cuộc sống hơn việc thể hiện địa vị. Việc chia tiền đến từng xu là cách tôn trọng tự do cá nhân và duy trì các mối quan hệ công bằng.
Đối với người Hà Lan, tiền bạc không phải là chủ đề tế nhị. Sau mỗi buổi gặp mặt, việc nhắn tin nhắc chuyển khoản là điều bình thường. Lối sống này được hỗ trợ bởi Tikkie, ứng dụng yêu cầu thanh toán ra mắt năm 2016. Hiện ứng dụng có khoảng 8 triệu người dùng và xử lý hàng chục triệu giao dịch mỗi tháng. Khi một người trả tiền cho cả nhóm, những người còn lại sẽ nhanh chóng nhận được yêu cầu chuyển phần chi phí của mình, kể cả khoản nhỏ như một ly cà phê.
Để thích nghi với văn hóa này, người nước ngoài khi muốn mời một người Hà Lan ăn tối nên nói rõ ngay từ đầu rằng mình sẽ trả toàn bộ hóa đơn. Nếu không thông báo trước, họ sẽ mặc định chia đều chi phí. Ngược lại, khi được một người Hà Lan mời, khách có thể nhận lời và chủ động mời lại vào một dịp khác để duy trì sự cân bằng.
Ngọc Ngân (Theo Dutchfluency)
