Những ngày cuối tháng 6, sự ra đi của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đại tá La Văn Cầu đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng đội, người thân và đông đảo người dân cả nước.
Anh hùng La Văn Cầu chia sẻ với các học sinh Trường THCS Đông Khê (xã Đông Khê, Cao Bằng) năm 2020
ẢNH: UBND XÃ ĐÔNG KHÊ
Sự ra đi của ông khép lại gần 1 thế kỷ sống và cống hiến, nhưng giá trị mà ông để lại vẫn còn nguyên vẹn. Đại tá La Văn Cầu không chỉ là một anh hùng mà còn là một tượng đài về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và nhân cách cao đẹp, trở thành tấm gương sáng cho cán bộ, chiến sĩ và các thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Anh hùng trong chiến đấu, mẫu mực trong đời thường
Trao đổi với Thanh Niên, dưới góc nhìn nhà nghiên cứu lịch sử quân sự, thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu, Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam (Bộ Quốc phòng), đánh giá, điều làm nên tầm vóc của anh hùng La Văn Cầu không chỉ nằm ở chiến công, mà trước hết ở lý tưởng, ý chí và nhân cách.
Ông đã đi từ một người chiến sĩ bình dị trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam bởi tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, đặt nhiệm vụ, đồng đội, nhân dân và đất nước lên trên sự sống của bản thân.
Chiến công nổi tiếng là trận đánh vào cứ điểm Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950 với hành động đề nghị đồng đội chặt cánh tay bị thương để tiếp tục chiến đấu đã đưa tên tuổi La Văn Cầu đi vào lịch sử. Nhưng, nếu chỉ có một khoảnh khắc anh hùng trên chiến trường thì chưa đủ tạo nên tầm vóc lớn lao. Điều đáng quý hơn là sau chiến tranh, ông tiếp tục sống khiêm nhường, giản dị, tận tụy, giữ trọn phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong suốt cuộc đời.
Thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu
ẢNH: NVCC
Thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu khẳng định, cuộc đời và sự nghiệp của đại tá La Văn Cầu là sự thống nhất giữa anh hùng trong chiến đấu và mẫu mực trong đời thường. Sau chiến tranh, ông trở về với cuộc sống giản dị, chăm cây, nuôi chim, nuôi chó, quét ngõ, dạy con cháu sống tử tế. Ông ít nói về chiến công bởi ông luôn coi chiến thắng là công lao của đồng đội, của nhân dân và của cách mạng.
Đó cũng là nét đẹp tiêu biểu của một thế hệ: “ra trận không hẹn ngày về, trở về không nhận mình là anh hùng”, “lập công mà không cần vinh danh”, “cống hiến mà không đòi hưởng thụ”. Họ coi danh dự cao nhất là đã hoàn thành nhiệm vụ với Tổ quốc.
"Thế hệ của đại tá La Văn Cầu lớn lên trong gian khổ, chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan, đồng bào bị áp bức nên đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân. Chính vì chiến đấu vì nghĩa lớn, họ không xem chiến công là tài sản riêng để kể công hay tự hào về bản thân. Đối với họ, những hy sinh, mất mát là trách nhiệm của người chiến sĩ", thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu nói.
Theo thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, khi nhìn lại cuộc đời gần 1 thế kỷ của đại tá La Văn Cầu, điều gây xúc động sâu sắc không chỉ là cánh tay để lại chiến trường hay những chiến công lừng lẫy, mà còn là nhân cách khiêm nhường, lối sống giản dị và đạo lý “sống là người có ích”. Chính sự vĩ đại trong cống hiến và sự bình dị trong đời thường đã làm nên tầm vóc bền vững của một người anh hùng.
Câu chuyện về anh hùng La Văn Cầu là tấm gương cho thế hệ trẻ
Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng cho rằng, sự ra đi của đại tá La Văn Cầu không chỉ là mất mát của gia đình, đồng đội và nhân dân, mà còn "khép lại" một chương đặc biệt của lịch sử dân tộc. Ông là người cuối cùng trong 7 chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1952 - “thế hệ vàng”, “thế hệ kim cương” của Cách mạng Việt Nam, đã viết nên bản anh hùng ca bằng máu, lòng yêu nước và sự hy sinh.
Di sản lớn nhất của đại tá La Văn Cầu để lại không phải là những huân chương hay những chiến công đã đi vào lịch sử, mà chính là hệ giá trị tinh thần của chủ nghĩa anh hùng cách mạng: đặt Tổ quốc lên trên bản thân, đặt trách nhiệm lên trên lợi ích cá nhân, đặt sự cống hiến lên trên hưởng thụ.
Đại tá La Văn Cầu với những việc làm giản dị
ẢNH: TRẦN VƯƠNG
Thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu nhấn mạnh, trong bối cảnh hòa bình hôm nay, những câu chuyện về anh hùng La Văn Cầu sẽ là tấm gương cho thế hệ trẻ ngày nay. Thế hệ trẻ cần được truyền cảm hứng không chỉ từ chiến công, mà còn từ lối sống, nhân cách và tinh thần trách nhiệm của ông.
"Nếu trong chiến tranh, đại tá La Văn Cầu sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc, thì trong hòa bình, tinh thần ấy cần được thể hiện bằng sự học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, khát vọng vươn lên và cống hiến cho cộng đồng, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân", ông nói.
Để làm được điều này, việc giáo dục truyền thống cần đổi mới theo hướng gần gũi, sinh động và gắn với cuộc sống hôm nay. Không chỉ kể về chiến công, cần giúp thanh niên hiểu nhân cách của ông: sự khiêm nhường, lối sống giản dị, tinh thần trách nhiệm và ý thức sống có ích.
Cạnh đó, cần tạo môi trường để người trẻ được cống hiến thông qua học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp, hoạt động xã hội, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước. Khi thanh niên được giao trách nhiệm và có cơ hội khẳng định mình, những giá trị mà đại tá La Văn Cầu để lại sẽ được tiếp nối một cách tự nhiên.
Thiếu tướng, PGS-TS Nguyễn Văn Sáu tiết lộ, cá nhân ông đã có dịp được gặp, trò chuyện cùng đại tá La Văn Cầu. Điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong ông chính là đại tá La Văn Cầu rất ít khi nói về chính mình.
Đại tá La Văn Cầu
ẢNH: BẢO ANH
Khi được hỏi về chiến công, ông thường nhắc đến đồng đội, nhắc đến đơn vị, nhắc đến những người đã ngã xuống nhiều hơn là kể về bản thân. Có lẽ, chính sự khiêm nhường ấy tạo nên khoảng cách rất đặc biệt giữa người anh hùng trong lịch sử và con người ngoài đời.
"Tôi vẫn nhớ như in câu nói của ông rằng "những người đã hy sinh mới là những người đáng được nhắc đến nhiều nhất". Câu nói ngắn gọn ấy khiến người đối diện nhận ra rằng phía sau những chiến công lẫy lừng là một nhân cách lớn, luôn coi mình là một người lính bình thường giữa hàng triệu người đã cống hiến cho đất nước", thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu khẳng định.
