Vì sao nhiều người trẻ hay nhảy việc thời AI?

Họ tìm cơ hội nâng cao kỹ năng và thích nghi với sự thay đổi của nghề nghiệp. Trong khi đó theo Cục Thống kê, năm 2025 tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên Việt Nam lên tới 8,64%, trong khi chỉ 29,2% lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ thời AI đang phát triển chóng mặt.

Người trẻ mong muốn nhiều hơn một mức lương

7h sáng, thay vì đến văn phòng, anh Trần Văn Nam (27 tuổi, ngụ phường Bảy Hiền, TP.HCM) ngồi quán cà phê để cập nhật CV và gửi hồ sơ ứng tuyển. Chỉ hơn ba năm đi làm, đây đã là lần thứ tư anh chủ động tìm kiếm việc mới.

Tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Nam từng làm kỹ sư phần mềm tại một doanh nghiệp gia công với mức lương khoảng 16 triệu đồng/tháng. Công việc ổn định nhưng chủ yếu xoay quanh bảo trì hệ thống và phát triển dự án. Sau một thời gian, anh nhận thấy bản thân ít cơ hội phát triển kỹ năng, trong khi AI ngày càng được ứng dụng sâu trong lĩnh vực công nghệ.

Với mong muốn được tham gia nhiều dự án mới, tiếp cận công nghệ hiện đại, Nam chuyển sang doanh nghiệp khác, song công việc phân tích dữ liệu vẫn lặp lại, anh tiếp tục tìm kiếm môi trường phù hợp hơn. 

Quyết định ứng tuyển vào công ty phát triển sản phẩm AI, Nam không vượt qua vòng tuyển chọn vì thiếu kinh nghiệm thực tế.

"Lúc đó tôi mới nhận ra khoảng cách giữa năng lực của mình với yêu cầu của thị trường. Nếu không học thêm thì vài năm nữa rất khó cạnh tranh", Nam chia sẻ.

"Mỗi lần nghỉ việc, nhiều người hỏi sao không chịu ổn định. Tôi cũng không biết giải thích làm sao, nếu cứ ở mãi một nơi mà không học được điều mới thì rất dễ tụt lại. AI thay đổi quá nhanh, mình cũng phải thay đổi để theo kịp", anh nói.

Hiện Nam tập trung học về AI và khoa học máy tính. "Điều tôi cần là môi trường được học hỏi, tham gia các dự án ứng dụng AI và có lộ trình phát triển rõ ràng. Nếu phải đánh đổi bằng mức lương thấp hơn trong giai đoạn đầu để tích lũy kinh nghiệm thì tôi vẫn sẵn sàng", Nam chia sẻ.

Không muốn bị bỏ lại phía sau thời AI

Tương tự, chị Lê Phương Anh (30 tuổi, ngụ phường Gò Vấp, TP.HCM), tốt nghiệp ngành thiết kế đồ họa, đã trải qua sáu môi trường làm việc trong gần tám năm gắn bó với lĩnh vực quảng cáo và truyền thông. Mỗi lần chuyển việc, chị đều mong được tiếp cận công nghệ mới và thử sức ở nhiều dự án khác nhau.

"Mình không nghỉ việc vì mâu thuẫn hay áp lực, điều mình muốn là được học thêm kỹ năng mới. Giờ là thời đại công nghệ mới, mình không muốn ở mãi một nơi rồi dần tụt lại", chị chia sẻ.

Theo Phương Anh, AI có thể hỗ trợ lên kịch bản, phát triển ý tưởng và gợi ý nội dung quảng cáo, buộc người làm sáng tạo phải kiểm soát chất lượng và tạo ra giá trị mới.

Song không phải lần chuyển việc nào cũng như kỳ vọng. Có lúc chị đổi việc vì thấy đồng nghiệp liên tục "nhảy việc", hoặc bị hấp dẫn bởi lời hứa về môi trường năng động. 

Trải nghiệm thực tế giúp chị nhận ra áp lực vẫn tồn tại, chỉ khác ở cách vận hành.

"AI giúp công việc hiệu quả hơn nhưng cũng yêu cầu về năng suất và khả năng thích nghi cao hơn. Nếu chỉ biết sử dụng công cụ mà không liên tục học hỏi thì rất dễ bị thay thế", chị nói.

Chung cảnh ngộ, chị Hoàng Khánh An (ngụ phường Bình Thạnh, TP.HCM) dành hơn một tháng chỉnh sửa CV và gửi hơn 50 hồ sơ vào các công ty xuất nhập khẩu.

Dù tốt nghiệp Trường cao đẳng Kinh tế đối ngoại và có chuyên môn về chứng từ, khai báo hải quan, sau thời gian ngắn đi làm, chị đã chuyển việc… 5 lần vì môi trường không phù hợp.

Những sai sót khi xử lý chứng từ từng khiến chị phải bồi thường hàng hóa, áp lực ngày càng lớn và dần mất động lực theo nghề.

Chị An chia sẻ: "Việc nhảy nhiều công ty giúp mình học hỏi thêm kinh nghiệm, nhưng cũng làm nhiều nhà tuyển dụng e ngại vì mình chưa gắn bó lâu dài, mình gặp không ít khó khăn khi phỏng vấn".

Trong thời gian chờ tìm việc, An dành thời gian trau dồi tiếng Anh và tìm hiểu các công cụ AI để nâng cao kỹ năng, chuẩn bị cho cơ hội việc làm mới.

Doanh nghiệp cũng phải thay đổi để giữ người

Ở góc nhìn khác, ThS Lê Anh Tú - giảng viên khoa quan hệ công chúng và truyền thông Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), đồng thời là Giám đốc iGem Agency - cho rằng tình trạng doanh nghiệp thiếu nhân sự trong khi nhiều lao động trẻ thường xuyên nhảy việc phản ánh xu hướng dịch chuyển lao động ngày càng phổ biến.

Theo ông, tìm kiếm môi trường phát triển là nhu cầu chính đáng, nhưng nếu thay đổi công việc quá thường xuyên khi chưa kịp tích lũy kinh nghiệm và kỹ năng chuyên sâu, người lao động sẽ khó tạo lợi thế cạnh tranh.

"Người làm việc lâu ở một vị trí có điều kiện phát triển kỹ năng và kinh nghiệm tốt hơn. Nếu CV chỉ có một ít kinh nghiệm ở nhiều nơi khác nhau, nhà tuyển dụng sẽ đặt câu hỏi: cuối cùng thì bạn thực sự giỏi điều gì?", ông Tú chia sẻ.

Trong bối cảnh AI làm thay đổi yêu cầu về nguồn nhân lực, theo ông Anh Tú, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư đào tạo, giúp nhân sự cập nhật kỹ năng mới và ứng dụng công nghệ vào công việc.

Đồng thời doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng, minh bạch với các mốc đánh giá, hệ thống KPI cụ thể để người lao động nhìn thấy cơ hội phát triển và yên tâm gắn bó.

Tại iGem Agency, công ty thường xuyên tổ chức các buổi chia sẻ với chuyên gia nhằm giúp nhân viên cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng. Theo ông Tú, mỗi nhân sự cần chủ động học hỏi và ứng dụng AI hiệu quả vào công việc. "Quan trọng không phải là biết nhiều công cụ AI, mà là biết vận dụng chúng để tạo giá trị thực sự", ông nhấn mạnh.