Xử lý dự án 'treo': Cần thời hạn rõ ràng

Báo Thanh Niên vừa có loạt bài phản ánh về tình trạng hàng loạt dự án hạ tầng "đắp chiếu" tại các phường Bình Phước và Đồng Xoài (TP.Đồng Nai). Cơ quan chức năng thành phố này đã nhanh chóng tiếp nhận thông tin và có văn bản chỉ đạo rà soát. Tuy nhiên, bạn đọc (BĐ) mong muốn động thái thực tiễn, không thể cứ mãi ca điệp khúc… chờ trong việc giải quyết dự án "treo".

Một dự án xây dựng hạ tầng, thi công nhiều đoạn tuyến dang dở do chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng tại P.Đồng Xoài (TP.Đồng Nai)

ẢNH: HOÀNG GIÁP

Lãng phí nguồn lực kinh tế

BĐ Nguyễn Việt Trinh chia sẻ cảm giác ngán ngẩm khi đi ngang dự án "treo": "Quy hoạch "treo" không chỉ làm khổ vài hộ dân mà còn làm nghèo cả một khu vực. Đi ngang những nơi được giới thiệu là đất dành cho công viên, trung tâm thương mại hay khu đô thị tương lai mà ngán ngẩm. Cỏ mọc um tùm, rác chất thành đống, chỗ thì người ta tận dụng nuôi bò, thả dê. Chẳng ai nghĩ đó là khu đất nằm giữa trung tâm. Đáng tiếc là những khu vực như vậy thường nằm ở vị trí rất đẹp. Nếu dự án được triển khai đúng tiến độ đã có thể tạo thêm việc làm, dịch vụ, không gian công cộng và nguồn thu cho địa phương. Nhưng nhiều năm trôi qua, tất cả vẫn nằm trên bản vẽ. Lâu dần, hình thành phản xạ mỗi lần nghe cụm từ "quỹ đất phát triển đô thị" lại nghĩ đến những khu đất đang bỏ hoang. Đất không sinh lợi cho dân, cũng không tạo ra giá trị cho xã hội. Đó là sự lãng phí rất lớn mà ai đi ngang cũng nhìn thấy".

Lãng phí không chỉ ở cảnh quan, đó còn là bài toán về nguồn lực kinh tế và quỹ đất như phân tích của BĐ Đào Thanh Huy: "Một TP muốn phát triển phải có những khoảng không gian được sử dụng hiệu quả. Đằng này nhiều khu đất quy hoạch hàng chục năm vẫn chỉ là bãi đất trống. Chưa kể có nơi trở thành điểm tập kết rác tự phát, mùa nắng bụi bay mù mịt, mùa mưa thì nước đọng nhếch nhác. Người ta thường nói lãng phí ngân sách là đáng lo, nhưng lãng phí đất đai cũng nghiêm trọng không kém. Đất là nguồn lực hữu hạn. Một khu đất bị bỏ hoang 15 - 20 năm đồng nghĩa địa phương mất đi hàng chục năm cơ hội phát triển".

BĐ Nguyễn Thị Mai phân tích sâu hơn về tình trạng "đóng băng" kinh tế tại các khu vực "treo": hàng quán ít mở mới, doanh nghiệp không mặn mà đầu tư, hạ tầng phát triển cầm chừng. Một dự án bị bỏ không vô hình trung kéo lùi nhịp độ vươn lên của toàn đô thị.

Tuy nhiên, thiệt hại nặng nề và dai dẳng nhất lại trút lên vai những người dân nằm trong vùng dự án "treo" với nhiều hệ lụy như BĐ Đinh Trọng Hiệp chỉ ra: "Có một điểm ít được nhắc tới là quy hoạch treo làm cho cả gia đình bị mắc kẹt trong những quyết định rất đời thường. Con cái lập gia đình muốn cất thêm phòng không được. Người lớn tuổi muốn sửa nhà cho an toàn cũng phải cân nhắc. Muốn thế chấp tài sản để xoay vốn làm ăn thì ngân hàng nhìn vào quy hoạch là đã dè dặt. Nhiều năm trước người dân còn tin dự án sẽ sớm triển khai nên cố gắng chờ. Nhưng khi thời gian kéo dài từ năm này sang năm khác, niềm tin cũng hao mòn dần. Tài sản để đó không phát huy được giá trị, cuộc sống cứ phải điều chỉnh theo một dự án chưa biết bao giờ thành hình…".

Cần lộ trình cụ thể, quyết định dứt khoát

Nhiều BĐ hoan nghênh động thái rà soát của lãnh đạo TP.Đồng Nai, nhưng cũng bày tỏ điều thực sự cần ở thời điểm hiện tại không phải những văn bản hay báo cáo đơn thuần. "Người dân đã chờ gần 20 năm rồi, giờ thứ cần nhất không phải thêm một cuộc họp hay thêm một bản báo cáo, mà cần một quyết định!", BĐ Nguyễn Khanh Hoài nêu.

BĐ Vũ Nhân Hảo cũng thẳng thắn: "Nói thật, người dân có quyền biết vì sao tài sản của mình bị ảnh hưởng suốt nhiều năm như vậy. Tôi để ý ở nhiều dự án treo, cứ mỗi khi có phản ánh lại xuất hiện một cuộc kiểm tra mới. Sau đó mọi việc dần lắng xuống rồi đâu lại vào đó. Chính vì vậy, lần này cần có mốc thời gian cụ thể. Bao giờ rà soát xong? Bao giờ công bố kết quả? Bao giờ quyết định tiếp tục hay hủy bỏ? Một dự án tồn đọng gần hai thập niên mà không xác định được trách nhiệm thì rất khó thuyết phục người dân. Chúng ta nói nhiều về trách nhiệm giải trình trong quản lý nhà nước. Đây chính là lúc cần thể hiện điều đó bằng hành động thực tế".

Để giải quyết triệt để vấn đề, bạn đọc đồng loạt kiến nghị thiết lập những mốc thời gian định lượng rõ ràng. BĐ Nguyễn Hoàng Vy đề xuất một khung thời gian cụ thể: "Ví dụ 6 tháng rà soát, 12 tháng quyết định hướng xử lý. Nếu quá thời hạn mà vẫn không triển khai được thì phải xem xét thu hồi dự án".

BĐ Trịnh Xuân Cường đưa ra quan điểm "nếu dự án cần thiết thì công bố lộ trình, nguồn vốn; nếu không còn phù hợp thì mạnh dạn hủy bỏ". BĐ Bùi Quỳnh Anh nhấn mạnh "quy luật tất yếu của quy hoạch là phục vụ cuộc sống". Nếu mục tiêu không đạt được thì quyền sử dụng đất bình thường của người dân phải được khôi phục.

BĐ Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho rằng "đôi khi một câu trả lời dứt khoát còn có giá trị hơn rất nhiều lời hứa kéo dài".