Bé trai 9 tuổi khó thở vì cột sống biến dạng sau 2 năm không tái khám

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 triển khai chương trình khám sàng lọc miễn phí và phẫu thuật điều trị gù, vẹo cột sống cho trẻ em dưới 18 tuổi từ 18-5 đến 18-6. Đến nay, bệnh viện đã khám sàng lọc cho gần 100 trẻ.

Nhiều gia đình chủ động đưa con đi kiểm tra ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, tuy nhiên vẫn còn trường hợp bỏ lỡ dẫn đến tình trạng cong vẹo đã chuyển nặng.

Cong vẹo cột sống nghiêm trọng vì quên tái khám

Sáng 5-6, tại khoa chấn thương và chỉnh hình cột sống, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bệnh nhi Q.A. (9 tuổi, Hà Nội) đến thăm khám trong tình trạng gù vẹo cột sống rất nặng.

Bệnh nhi mắc cong vẹo cột sống bẩm sinh, từng thăm khám tại bệnh viện năm 2024. Theo lịch hẹn, bệnh nhi cần tái khám định kỳ sau 6 tháng đến 1 năm, nhưng gia đình đã không đưa trẻ quay lại kiểm tra.

Hai năm sau, khi trở lại bệnh viện, cột sống của em đã biến dạng nghiêm trọng hơn rất nhiều. Qua thăm khám, lồng ngực của bệnh nhi biến dạng rõ rệt, xương sườn và thành ngực nhô lệch. Dù vẫn có thể đi lại và sinh hoạt, em đã xuất hiện tình trạng khó thở khi vận động mạnh.

"Chỉ trong vòng hai năm cột sống đã thay đổi rất nhiều. Từ góc gù, vẹo chỉ hơn 40 độ đã tăng lên trên 100 độ. Nếu được theo dõi đều đặn mỗi 6 tháng thì cơ hội điều trị tốt hơn rất nhiều", bác sĩ Nguyễn Khắc Linh, khoa chấn thương và chỉnh hình cột sống bệnh viện, nói.

Theo bác sĩ Linh, các trường hợp biến dạng cột sống nặng không chỉ gây khó khăn trong phẫu thuật mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch và hô hấp. Người bệnh có thể gặp suy hô hấp, suy tuần hoàn hoặc các biến chứng đe dọa tính mạng trong quá trình mổ.

Đặc biệt, nguy cơ lớn nhất là tổn thương tủy sống khi nắn chỉnh cột sống. Nếu tủy bị kéo căng hoặc thiếu máu nuôi dưỡng, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ liệt.

"Với những trường hợp phát hiện sớm khi trẻ mới 4-5 tuổi hoặc khi góc cong còn nhỏ, việc điều trị thường đơn giản hơn nhiều. Người bệnh có thể chỉ cần theo dõi định kỳ, tập phục hồi chức năng hoặc mang áo nẹp chỉnh hình.

Ngược lại, khi cột sống đã biến dạng nặng và trở nên cứng, việc nắn chỉnh sẽ khó khăn hơn rất nhiều, đồng thời hiệu quả điều trị cũng bị hạn chế", bác sĩ Linh cho hay.

Chú ý dấu hiệu cong vẹo cột sống ở trẻ

TS.BS Phan Trọng Hậu, Chủ nhiệm khoa chấn thương và chỉnh hình cột sống bệnh viện, cho biết cong vẹo cột sống là bệnh lý ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc và hình dáng sinh lý của trẻ nhưng thường diễn tiến âm thầm nên dễ bị bỏ sót.

"Không ít trẻ đến khám khi cột sống đã biến dạng rõ rệt, lồng ngực lệch, ảnh hưởng đến chức năng hô hấp và sinh hoạt hằng ngày", bác sĩ Hậu nói.

Theo ông, phụ huynh cần lưu ý các dấu hiệu như hai vai lệch nhau, đầu nghiêng sang một bên, một bên bả vai nhô cao, hai chân không đều, hông lệch hoặc lồng ngực mất cân đối.

Nhiều trường hợp trẻ mặc quần áo không cân hoặc dáng đi bất thường nhưng không được đưa đi kiểm tra sớm.

Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành biến dạng cột sống và lồng ngực nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi và các cơ quan nội tạng. Ở mức độ nặng, trẻ có nguy cơ suy hô hấp, suy giảm chất lượng sống và phải trải qua những cuộc phẫu thuật phức tạp.

Bác sĩ Hậu nhấn mạnh việc phát hiện sớm có ý nghĩa rất quan trọng bởi nhiều trường hợp có thể kiểm soát hiệu quả nếu được theo dõi và điều trị đúng thời điểm, hạn chế nguy cơ phải phẫu thuật lớn sau này.

Các bác sĩ cho hay việc điều trị cong vẹo cột sống căn cứ vào một số chỉ số như tuổi, vị trí vẹo và quan trọng nhất là mức độ vẹo.

Với góc vẹo 10-20 độ, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi sát trẻ, tập thể dục, đặc biệt là các bài tập liên quan đến cột sống để tình trạng không nặng thêm. Với góc vẹo 20-40 độ, nếu trẻ đang trong độ tuổi phát triển thì sẽ được chỉ định sử dụng áo nẹp chỉnh hình để cột sống thẳng.

Với góc vẹo 40-50 độ trở lên, bác sĩ sẽ cân nhắc việc chỉ định phẫu thuật định cứng truyền thống, kỹ thuật này hướng tới mục tiêu chỉnh sửa biến dạng nhưng vẫn bảo tồn một phần khả năng vận động tự nhiên của cột sống.