Nhiệt độ duy trì 48 độ C suốt nhiều ngày tại huyện Banda, bang Uttar Pradesh khiến lịch sinh hoạt và lao động của hàng triệu người dân thay đổi.
6h sáng, nhiệt độ tại Banda đã tăng cao, nắng gay gắt. Cách trung tâm huyện 30 km, chợ rau Atarra đã vãn khách. Nông dân chở cà chua, bầu bí, chanh và dưa hấu đến từ rạng sáng để cố bán hết hàng trước khi trời nóng thêm.
"Mới 6h15 sáng mà cảm giác như đã 9h", Himanshu, một tiểu thương bán cà chua, nói. Khu chợ từng hoạt động đến gần trưa nay phải đóng cửa từ 8h.
Trong tháng 5, huyện Banda liên tục ghi nhận mức nhiệt 47-48 độ C, hiếm thấy ngay cả với cư dân địa phương. Hơn hai triệu cư dân, phần lớn làm nông nghiệp và xây dựng, buộc phải thay đổi lịch sinh hoạt.
Một công nhân đường sắt ở thị trấn Banda, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Ảnh: BBC
Thợ xây Pappu Verma làm việc từ 7h đến 12h, nghỉ trưa và quay lại làm từ 16h đến 19h. "Nếu không làm vậy, tiền kiếm được có thể lại phải dùng để mua thuốc", Verma nói.
Khoảng 14h, khi nhiệt độ lên 46 độ C, ba nữ công nhân làm đường ngồi ăn trưa dưới gầm một xe bồn. Công nhân Shanti Devi chỉ có bánh mì, hành tây và muối vì rau xanh dễ hỏng do nóng. Chị nói người nghèo không có thời gian bận tâm đến thời tiết. "Người nghèo làm gì có quyền được lo nghĩ về cái nóng", chị nói.
Nơi họ trú nắng nằm ngay phía trên sông Ken, con sông được xem là yếu tố quan trọng trong khả năng điều hòa nhiệt độ của khu vực. Các nhà nghiên cứu nhận định khai thác cát và suy giảm mạch nước ngầm đã làm suy yếu vai trò làm mát của dòng sông. Tình trạng thiếu nước và nắng nóng cực đoan đang tác động lẫn nhau, khiến cả hai vấn đề ngày càng nghiêm trọng.
Ảnh hưởng kinh tế của nắng nóng xuất hiện khắp nơi. Tài xế xe điện gần như không có khách vào buổi chiều. Nhiều cửa hàng mở cửa trước bình minh nhưng đóng cửa từ trưa đến 16h. Lượng khách giảm khoảng một nửa.
Nhà khí tượng học Dinesh Sah tại Đại học Nông nghiệp và Công nghệ Banda, cho biết địa phương từng ghi nhận mức nhiệt 48-49 độ C các năm trước. Riêng năm 2024, nhiệt độ đạt 49 độ C trong hai ngày liên tiếp. Đợt nóng năm nay kéo dài bất thường khi nhiệt độ 47-48 độ C duy trì suốt 8-9 ngày.
Ông Prem Singh, một nông dân địa phương, cho rằng diện tích cây xanh suy giảm, việc khai thác khoáng sản và sử dụng nhiên liệu hóa thạch khiến tình hình trầm trọng hơn. "Người nghèo chịu tác động nhiều nhất, trong khi những người khá giả gần như không bị ảnh hưởng", ông nói.
Bà Chunubadi ở thị trấn Banda, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Ảnh: BBC
Tại làng Achharaund, cách thị trấn 20 km, Kranti Vishwakarma, 18 tuổi, dành 4-5 giờ mỗi ngày để gánh nước từ giếng duy nhất của làng. Khi mất điện vào buổi chiều, bóng mát dưới những gốc cây là nơi tránh nóng duy nhất.
Gần đó, bà Chunubadi, 80 tuổi, ngồi bên chiếc quạt bàn chắp vá chỉ thổi ra gió nóng. Bà cho biết trong đời mình chưa thấy khi nào thời tiết khắc nghiệt như hiện tại.
Những người chăn gia súc như ông Rameshwar Yadav, 60 tuổi, phải mặc quần áo dày và quấn khăn kín đầu khi nhiệt độ lên 46 độ C. Ông cho biết lớp vải dày giúp hạn chế ánh nắng tác động trực tiếp lên cơ thể, tránh bị ốm.
Theo nghiên cứu của Đại học California (Mỹ) bang Uttar Pradesh có thể ghi nhận hơn 8.000 ca tử vong vượt mức trong một đợt nắng nóng. Nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là người cao tuổi, lao động ngoài trời và các hộ gia đình không có thiết bị làm mát (điều hòa không khí).
Điều khiến các nhà nghiên cứu quan ngại không phải Banda là nơi nóng bức, mà là nhiệt độ đang tăng cao hơn và kéo dài hơn trên một vùng đất ngày càng mất đi cây xanh và nguồn nước từng giúp điều hòa khí hậu.
