Game Việt có thể thành ngành xuất khẩu tỉ USD nếu được 'cởi trói'

Ngày 5-6, tọa đàm công bố báo cáo "Ngành game Việt Nam: hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm khơi thông tiềm năng phát triển" do Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN tổ chức tại Hà Nội.

Trong bối cảnh game online (trò chơi trực tuyến) đã vượt khỏi phạm vi hình thức giải trí đơn thuần để trở thành một động lực quan trọng của ngành công nghiệp số, tại tọa đàm, các chuyên gia cùng thảo luận trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để ngành game Việt Nam bứt phá và những giải pháp để khơi thông tiềm năng phát triển của ngành?

Thoát khỏi định kiến

Phát biểu tại tọa đàm, ông Vũ Tú Thành - quyền Giám đốc điều hành khu vực kiêm Trưởng đại diện Việt Nam Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN - cho rằng game online đang nổi lên là một lĩnh vực giàu tiềm năng và có sức lan tỏa lớn.

Điểm mạnh lớn nhất của Việt Nam là con người, chúng ta đang có một thế hệ trẻ làm về game tài năng, sáng tạo và nhạy bén với công nghệ. Nhiều sản phẩm của người Việt phát triển đã vươn ra thị trường quốc tế, cho thấy năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Tuy vậy nhiều bạn trẻ, nhóm phát triển game, công nghệ của Việt Nam lại lựa chọn ra nước ngoài để lập nghiệp, phát triển sản phẩm và số tiền đóng thuế không hề nhỏ.

Thực tế này cho thấy ngành game Việt Nam đang có tiềm năng rất lớn nhưng cũng đặt ra câu hỏi "vì sao môi trường trong nước chưa giữ chân được nguồn lực này?".

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó cục trưởng Cục Phát thanh - Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - chia sẻ trước đây trò chơi điện tử chỉ được nhìn nhận như một hình thức giải trí, game online từng chịu nhiều định kiến của xã hội. 

Tuy nhiên trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số hiện nay, chúng ta cần có cách tiếp cận đầy đủ, rộng hơn.

Đến nay, Việt Nam đã xác định game là một trong những ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm cần được ưu tiên phát triển. Việt Nam là thị trường game năng động nhất Đông Nam Á, sở hữu đội ngũ lập trình trẻ, nhà thiết kế tài năng và có sức cạnh tranh trên toàn cầu.

Theo bà Huyền, năm 2025, lượt tải game online tại Việt Nam đạt 1,29 tỉ lượt tải, xếp thứ hai toàn cầu, chỉ sau Trung Quốc và xếp thứ nhất trên kho ứng dụng của Google.

Từ tốc độ tăng trưởng đó cho thấy hiện tại là thời điểm thích hợp để chuyển từ quản lý ngành giải trí sang ngành công nghiệp nội dung số có giá trị gia tăng cao.

Chúng ta cũng cần nhìn nhận game như một hình thức xuất khẩu "số" dựa trên trí tuệ sáng tạo. Một sản phẩm game được phát triển tại Việt Nam hôm nay có thể dễ dàng tiếp cận với hàng trăm triệu người dùng trên thế giới mà không cần qua bất cứ khâu logistics nào.

Đây là thời điểm thích hợp để quản lý từ ngành giải trí sang ngành công nghiệp nội dung số.

Bài học quản lý ngành game từ quốc tế

Theo ông Nguyễn Quang Đồng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và Phát triển truyền thông (Hội Truyền thông số Việt Nam), ngành game đa phần là tiền kiểm, một doanh nghiệp cần xin phép trước mới được bước vào thị trường kinh doanh và mỗi sản phẩm ra thị trường lại cần có một giấy phép nữa.

Mục tiêu quản lý này nhằm đảm bảo an toàn cho người chơi, trật tự an toàn xã hội và lợi ích cộng đồng. Tuy vậy nếu không chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, khó có thể biến game thành ngành công nghiệp và xuất khẩu.

Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm không phải là 100%, nhưng cơ bản cần có sự chuyển dịch. Có thể phân tầng rủi ro và giám sát theo mức độ rủi ro.

Các chuyên gia cũng cho hay trên thế giới mỗi quốc gia lại có các phương thức quản lý, kiểm duyệt đối với trò chơi trực tuyến khác nhau.

Tại Mỹ, việc kiểm duyệt, dán nhãn nội dung game không thực hiện theo cơ chế hành chính. 

Tuy vậy vẫn có các tiêu chuẩn về nội dung bị cấm và phân loại theo độ tuổi, việc phân loại được tiến hành bởi tổ chức ngành là Hội đồng Xếp hạng phần mềm giải trí thuộc Hiệp hội Phần mềm giải trí.

Tại Anh, nhà nước tập trung thiết lập tiêu chuẩn và giám sát thực thi việc tiền kiểm có điều kiện phân loại về độ tuổi.