Gen Z dẫn dắt thanh toán không tiền mặt

Trong khi đó, theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đến nay đã có 36,2 triệu ví điện tử đang hoạt động (tương đương khoảng 63,2% trên tổng số ví đã kích hoạt). Giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt nói chung đạt tốc độ tăng trưởng từ 30 - 40%/năm.

Riêng chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống đã ghi nhận khoảng 4,7 tỉ giao dịch không dùng tiền mặt.

Săn "deal", né phí và "chia trứng nhiều giỏ"

Không còn khái niệm "một lòng một dạ" với một phương thức thanh toán, nhiều người trẻ giờ đây vô cùng linh hoạt khi "chia trứng nhiều giỏ" để tối ưu hóa ví tiền của mình. Phương Anh (29 tuổi, ngụ phường Vĩnh Hội, TP.HCM), khoe đang sở hữu... ba tài khoản ngân hàng và hai ví điện tử.

Không chỉ vì tiện lợi, mỗi ứng dụng đều được Phương Anh giao cho một "nhiệm vụ" riêng biệt: "Mình dùng thẻ tín dụng cho một số giao dịch để nhận tiền hoàn (cashback). Còn khi thanh toán quốc tế, ví dụ như trả tiền dịch vụ của Apple, mình chọn ví điện tử để không bị tính thêm phí".

Tương tự, Uyên Vũ (25 tuổi, phường An Hội Đông) từng là người không mấy mặn mà với ví điện tử. Thế nhưng, việc đăng ký các dịch vụ quốc tế đã thay đổi thói quen của cô. Thay vì lích kích nhập một đống thông tin thẻ tín dụng đầy rủi ro như trước, giờ đây Uyên Vũ chỉ cần một cú quét mã QR là xong.

"Mỗi tháng mình tốn gần 200.000 đồng cho các dịch vụ này, tiền cứ tự động trừ hằng tháng qua ví, cực kỳ nhẹ đầu", Uyên Vũ chia sẻ. Khảo sát của Tuổi Trẻ cho thấy việc sở hữu từ 2 - 3 ví điện tử trong điện thoại đã trở thành "chuyện thường ở huyện" của giới trẻ. Mục đích lớn nhất là để săn khuyến mãi và gom mã giảm giá.

"Mình dùng luân phiên ba ví điện tử. Cái thì để thanh toán nhanh khi mua đồ ăn thức uống, cái thì để gom mã hoàn tiền khi chốt đơn mua hàng online", Kim Quyên (26 tuổi, ngụ phường An Phú Đông) bật mí công thức chi tiêu thông minh của mình.

Thú vị hơn, trái với lầm tưởng cho rằng tiêu tiền qua app sẽ dễ "vung tay quá trán", nhiều bạn trẻ lại khẳng định điều ngược lại. Việc nhìn thấy những con số tài khoản nhảy liên tục sau mỗi lần "ting ting" mang lại cảm giác "xót tiền" rõ ràng hơn hẳn việc rút những tờ tiền mặt trong bóp.

Chính sự "nhắc nhở" trực quan bằng số liệu này lại giúp họ biết điểm dừng và tiết chế hơn trong việc chi tiêu hằng ngày.

Động lực tiêu dùng, dẫn dắt tài chính số

Theo báo cáo New Payments Index của Mastercard vừa công bố gần đây, Việt Nam đang dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương về mức độ sẵn sàng đón nhận tài chính số. Cụ thể, 94% người tiêu dùng Việt Nam (với lực lượng nòng cốt là gen Z và Millennials) đã sử dụng ít nhất một phương thức thanh toán mới (như ví điện tử, mã QR, sinh trắc học, trả góp).

78% người tiêu dùng trong nước đã chủ động tăng tần suất sử dụng cùng lúc nhiều hình thức thanh toán số khác nhau thay vì trung thành với một phương thức duy nhất. 

Đặc biệt gen Z và Millennials được đánh giá là những người thúc đẩy mô hình tín dụng kỹ thuật số thay thế cho việc mở thẻ tín dụng truyền thống vốn yêu cầu nhiều thủ tục chứng minh thu nhập phức tạp.

Có 57% người trẻ khẳng định sẵn sàng sử dụng ngay giải pháp mua trước, trả sau cho các khoản mua sắm lớn hoặc phát sinh khẩn cấp; 78% bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến việc thanh toán các hóa đơn định kỳ (điện, nước, Internet, dịch vụ số) thông qua hình thức chia nhỏ dòng tiền này...

Trong khi đó nghiên cứu gen Z Decoded của Visa đánh giá gen Z tại Việt Nam đang trở thành động lực tiêu dùng chính của xã hội. Cụ thể, 2/3 (gần 67%) người trẻ gen Z được hỏi cho biết họ đang chủ động theo đuổi các mục tiêu tài chính cụ thể. Đặc biệt, 1 trong 3 bạn trẻ (khoảng 33%) đặt việc "tự chủ tài chính" làm tham vọng lớn nhất của cuộc đời mình.

Còn theo nghiên cứu về thái độ thanh toán của người tiêu dùng (Consumer Payment Attitudes) của Visa, 56% người dùng Việt Nam mang ít tiền mặt trong người hơn so với năm trước. Cứ 5 người tiêu dùng Việt, có ít nhất 4 người (80%) sử dụng ví điện tử thường xuyên. Các lĩnh vực dẫn đầu về tốc độ "ting ting" là thực phẩm và ăn uống, bán lẻ và hệ thống các cửa hàng tiện lợi.

"Niềm tin của người tiêu dùng phản ánh đà tăng trưởng tích cực của kinh tế Việt Nam cũng như tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế số. Điều này đang thúc đẩy những thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng, từ việc cởi mở hơn với các trải nghiệm mua sắm ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến mức độ sẵn sàng cao hơn đối với thanh toán số xuyên biên giới", bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, nhận định.