Chiều cao của trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như dinh dưỡng, giấc ngủ và sức khỏe tinh thần, phát triển nhanh nhất trong những năm đầu đời, giai đoạn dậy thì.
Sức khỏe tinh thần ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao
Theo Times of India, căng thẳng, lo âu hoặc thường xuyên chịu áp lực có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của trẻ. Khi stress kéo dài, cơ thể tăng tiết hormone cortisol, từ đó làm giảm hiệu quả hoạt động của hormone tăng trưởng. Trẻ cũng dễ mất ngủ, ăn uống kém hoặc ít vận động, khiến cơ thể không được cung cấp đầy đủ điều kiện cần thiết cho quá trình phát triển xương. Môi trường sống vui vẻ, ổn định về tâm lý góp phần quan trọng giúp trẻ phát triển thể chất tốt hơn.
Tận dụng giai đoạn "vàng" giúp trẻ phát triển chiều cao tối ưu
Ba giai đoạn "vàng" quyết định phần lớn tiềm năng chiều cao của trẻ gồm:
Giai đoạn bào thai: Đây là nền tảng đầu tiên cho sự phát triển chiều cao. Chế độ dinh dưỡng, sức khỏe và lối sống của mẹ trong thai kỳ ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành hệ xương của thai nhi. Thiếu dưỡng chất, đặc biệt là protein, canxi, sắt, vitamin D hoặc mẹ hút thuốc lá, uống rượu làm hạn chế tăng trưởng của trẻ ngay từ trong bụng mẹ.
Giai đoạn 0-3 tuổi: Trong năm đầu đời, trẻ có thể tăng khoảng 25 cm chiều cao. Dinh dưỡng đầy đủ, đặc biệt là sữa mẹ, chế độ ăn dặm hợp lý, giấc ngủ chất lượng và vận động phù hợp giúp hệ xương phát triển tối ưu.
Giai đoạn dậy thì: Đây là "cơ hội vàng" cuối cùng để trẻ bứt phá chiều cao. Dưới tác động của hormone tăng trưởng và hormone sinh dục, trẻ có thể tăng 8-12 cm mỗi năm trong giai đoạn này. Nếu bỏ lỡ thời điểm này, khả năng tăng chiều cao sau khi các đầu xương đóng lại sẽ hạn chế. Dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc và tập luyện thường xuyên quan trọng trong giai đoạn dậy thì.
Trẻ dậy thì sớm sẽ hạn chế chiều cao khi trưởng thành
Dậy thì sớm (xuất hiện trước 8 tuổi ở bé gái và 9 tuổi ở bé trai) là một trong những nguyên nhân chính ảnh hưởng tiêu cực đến chiều cao của trẻ. Ban đầu, trẻ có thể cao vượt trội so với bạn bè, tuy nhiên hormone sinh dục tăng cao cũng làm các đầu sụn xương cốt hóa và đóng lại sớm, khiến trẻ ngừng phát triển chiều cao, nguy cơ thấp lùn khi trưởng thành.
Để phòng dậy thì sớm, trẻ cần tập trung vào việc kiểm soát cân nặng, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại và can thiệp y tế kịp thời, theo Very Well Family.
Lê Nguyễn (Tổng hợp)
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
