Xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM: Không chỉ dừng ở giữ gìn thuần phong mỹ tục

Sáng 21-7, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật TP.HCM (Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM) tổ chức tọa đàm với chủ đề Từ gìn giữ thuần phong mỹ tục đến khẳng định hệ giá trị con người TP.HCM tại Trung tâm Hội nghị 272.

Các chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên và văn nghệ sĩ đề xuất các giải pháp gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM trong bối cảnh thành phố phát triển năng động và hội nhập quốc tế.

Thuần phong mỹ tục là nền tảng xây dựng con người TP.HCM

Ông Lê Văn Minh - Phó trưởng ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM - cho biết các ý kiến tham luận cơ bản đánh giá những kết quả đạt được cũng như chỉ ra các hạn chế, khó khăn trong quá trình giữ gìn thuần phong mỹ tục và xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM thời gian qua.

Đồng thời các đại biểu cũng đưa ra nhiều đề xuất, hiến kế tâm huyết và khả thi nhằm góp phần thực hiện hiệu quả công tác xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, là trung tâm văn hóa, đổi mới sáng tạo, năng động và hội nhập.

Ông Lê Văn Minh nhấn mạnh các ý kiến đều thống nhất rằng thuần phong mỹ tục là nền tảng cốt lõi tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc, là giá trị bền vững cần được gìn giữ trong mọi giai đoạn phát triển. Trong bối cảnh TP.HCM là đô thị đặc biệt, ngày càng hội nhập quốc tế sâu rộng, việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống càng có ý nghĩa quan trọng.

Theo ông Minh, việc giữ gìn thuần phong mỹ tục không đồng nghĩa với bảo thủ mà là quá trình chọn lọc, kế thừa và phát triển. Trên nền tảng đó, việc xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM trong giai đoạn mới là yêu cầu tất yếu để đáp ứng mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Những giá trị cốt lõi được nhiều đại biểu thống nhất cần hướng tới gồm: yêu nước, nhân ái, nghĩa tình; trung thực, trách nhiệm, kỷ cương; năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm; hội nhập, văn minh, hiện đại.

"Đây chính là những phẩm chất tiêu biểu của con người TP.HCM, vừa kế thừa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, vừa thể hiện tinh thần tiên phong của một đô thị lớn. Đặc biệt, chúng tôi rất tâm đắc với những ý kiến của bà Phạm Phương Thảo khi đã khắc họa khá đầy đủ bức tranh tổng thể về những giá trị tốt đẹp đặc trưng của con người TP.HCM", ông Minh nhấn mạnh.

Trong thời gian tới thành phố cần tiếp tục tăng cường giáo dục các giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống, đặc biệt đối với thế hệ trẻ; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong không gian công cộng và môi trường số; phát huy vai trò của truyền thông trong lan tỏa gương người tốt, việc tốt; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn truyền thống với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.

Hiến kế phát huy bản sắc con người TP.HCM

Tại tọa đàm, bà Phạm Phương Thảo - nguyên Phó bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM - cho rằng những giá trị đặc trưng của người Sài Gòn - TP.HCM từ lâu đã được nhiều nhà nghiên cứu đúc kết như đức bao dung, nghĩa tình, tiên phong, năng động, sáng tạo và kiên cường.

Để phát huy những giá trị này, bà Thảo đề xuất nâng cao nhận thức về vai trò của văn hóa, thực hiện quan điểm văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội; đồng thời huy động các nguồn lực đầu tư cho thiết chế văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa và các loại hình văn học nghệ thuật thế mạnh của thành phố.

Bà cũng chia sẻ cần xây dựng hệ giá trị con người TP.HCM dựa trên nét đẹp của người thành phố, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình Việt Nam và chuẩn mực con người Việt Nam.

Ở góc độ giáo dục, ông Phạm Nguyễn Trương Huy - giảng viên Trường cao đẳng Công nghệ TP.HCM, ví văn hóa truyền thống như phần gốc rễ giúp người trẻ tự tin, hội nhập nhưng không đánh mất bản sắc.

Theo ông Huy, việc giữ gìn văn hóa bắt đầu từ những hành động rất gần gũi như cách chào hỏi, giao tiếp với thầy cô, bạn bè, ứng xử trong lớp học hay sử dụng mạng xã hội. Người trẻ cần biết tiếp thu cái mới nhưng không quên cội nguồn, biết hội nhập nhưng vẫn giữ gìn tiếng Việt trong sáng và tinh thần nghĩa tình.

Còn nghệ sĩ Hạnh Thúy cho rằng mỗi tác phẩm văn học, nghệ thuật cần mang trách nhiệm xã hội, góp phần nuôi dưỡng cái đẹp, lòng nhân ái và niềm tin tích cực, để nghệ thuật không chỉ dừng ở giải trí mà còn có khả năng cảm hóa và xây dựng nhân cách.

Nghệ sĩ Hạnh Thúy đề xuất xây dựng bộ quy chế thực hành môi trường văn hóa trên không gian mạng nhằm định hướng hành vi ứng xử văn minh, nâng cao trách nhiệm khi phát ngôn và chia sẻ thông tin.

Bởi hiện nay nhiều phát ngôn và hành vi thiếu chuẩn mực lan truyền trên mạng xã hội nhưng chưa được ngăn chặn hiệu quả. Ngay trong lĩnh vực điện ảnh cũng có trường hợp các bộ phim đầu tư hàng chục tỉ đồng bị một số TikToker dùng lời lẽ miệt thị, gây thiệt hại nhưng chưa có biện pháp xử lý triệt để.

Trong khi đó, bà Trần Đăng Kim Trang - giảng viên khoa văn hóa du lịch, Trường cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM - nhấn mạnh gia đình luôn giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành, gìn giữ và trao truyền các giá trị văn hóa.

Bà đề xuất thành phố cần có chính sách riêng đối với các gia đình nghệ nhân, nghệ sĩ truyền thống; xây dựng quỹ bảo tồn nghệ thuật truyền thống, hỗ trợ nghệ nhân cao tuổi, đồng thời nghiên cứu thành lập Học viện Thực hành nghệ thuật dân tộc, tạo điều kiện để các nghệ nhân trực tiếp truyền nghề cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa trong thời kỳ mới.