9 phụ cấp, trợ cấp vùng đặc biệt khó khăn đang áp dụng thế nào?

Các phụ cấp thu hút, lâu năm, trợ cấp lần đầu... cho công chức, lao động, lực lượng vũ trang giúp giữ chân họ lại địa bàn, song được đánh giá chưa theo kịp mức sống.

Báo cáo kết quả thực hiện Nghị định 76/2019 quy định 9 chế độ, chính sách với cán bộ, công chức, viên chức, lao động, lực lượng vũ trang công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, Bộ Nội vụ cho biết 6 năm thực thi đã góp phần thu hút, ổn định đội ngũ và hạn chế tình trạng xin chuyển công tác khỏi địa bàn.

Cụ thể, phụ cấp thu hút bằng 70% mức lương hiện hưởng cộng phụ cấp chức vụ lãnh đạo, thâm niên vượt khung tính theo thời gian làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn, áp dụng không quá 60 tháng.

Phụ cấp công tác lâu năm tính theo lương cơ sở và thời gian làm việc, gồm ba mức 0,5- 0,7 và 1 áp dụng lần lượt cho người làm việc từ đủ 10 đến trên 15 năm. Chính sách ghi nhận sự cống hiến và khuyến khích cán bộ gắn bó lâu dài với địa bàn khó khăn, hơn 353.300 người hưởng với kinh phí 21,74 nghìn tỷ đồng.

Bộ đội biên phòng Nghĩa Thuận (Hà Giang cũ, nay là Tuyên Quang) tuần tra bảo vệ biên giới phía Bắc. Ảnh: Giang Huy

Trợ cấp lần đầu khi nhận công tác nhằm ổn định cuộc sống ban đầu cho công chức, lao động, gần 302.600 người thụ hưởng với kinh phí 4.255 nghìn tỷ đồng. Mức hưởng bằng 10 tháng lương cơ sở tại thời điểm nhận công tác ở vùng đặc biệt khó khăn. Nếu gia đình cùng đến thì ngoài khoản trên còn được trợ cấp tiền tàu xe, cước hành lý cho thành viên và 12 tháng lương cơ sở cho hộ gia đình.

Phụ cấp ưu đãi nghề tính bằng 70% mức lương hiện hưởng cộng các khoản phụ cấp chức vụ lãnh đạo, thâm niên vượt khung nếu có, áp dụng cho một số nhóm thuộc đội ngũ giáo dục, y tế và quân nhân quốc phòng. Hiện, hơn 235.300 người hưởng với kinh phí 16.539 tỷ đồng.

Ngoài ra, còn có các khoản trợ cấp mua, vận chuyển nước ngọt, trợ cấp một lần khi chuyển công tác khỏi địa bàn khó khăn hoặc nghỉ hưu, thanh toán tàu xe, hỗ trợ học tập bồi dưỡng, phụ cấp lưu động, dạy tiếng dân tộc thiểu số...

Bộ Nội vụ đánh giá các chế độ phụ trợ cấp tính theo lương cơ sở còn thấp so với chi phí sinh hoạt và mức sống hiện nay. Đơn cử phụ cấp thu hút, khi hết 60 tháng thì thu nhập của người hưởng giảm đáng kể. Việc xác định người hưởng, thời gian công tác thực tế và địa bàn đặc biệt khó khăn còn thiếu thống nhất. Việc xác định địa bàn đặc biệt khó khăn hiện vẫn theo mô hình địa phương ba cấp, trong khi cả nước đã sắp xếp còn hai cấp.

Bộ Nội vụ dẫn đề xuất mới của một số bộ ngành, địa phương như kiến nghị sớm cập nhật danh mục vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn, phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp và mức hỗ trợ phù hợp với thực tế; tăng mức trợ cấp công tác lâu năm gắn với lương cơ sở sang lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo, thâm niên vượt khung nếu có.

Đồng thời, các cơ quan kiến nghị tăng trợ cấp lần đầu từ 10 tháng lương cơ sở lên mức cao hơn; kéo dài thời gian hưởng trên 60 tháng với phụ cấp thu hút với địa bàn biên giới, cửa khẩu; điều chỉnh cách tính trợ cấp nước ngọt dựa trên thực tế mua nước tại địa phương.

Các cơ quan kiến nghị nghiên cứu bổ sung chính sách hỗ trợ cho công chức phải luân chuyển, điều động công tác xa nhà; có lộ trình giảm dần thay vì dừng đột ngột chế độ với địa bàn vùng cao về đích nông thôn mới; quy định về cam kết công tác lâu dài và hoàn trả kinh phí với người nhận trợ cấp nhưng không thực hiện.

Các thầy giáo Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Mường Nhé, Điện Biên đi bắt cá suối sau giờ dạy học. Ảnh: Ngọc Thành

Trước mắt, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 76, giữ nguyên mức trợ cấp, phụ cấp song đề xuất điều chỉnh quy định về địa bàn, một số nhóm hưởng và cơ chế thực hiện. Cụ thể, cần cập nhật địa bàn áp dụng phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp, sửa đổi huyện đảo Trường Sa, Hoàng Sa, DK1 thành đặc khu Trường Sa, Hoàng Sa và DK1.

Cơ quan này cũng đề xuất bổ sung quy định giữ nguyên quyền lợi khi địa giới hành chính thay đổi do sắp xếp, sáp nhập cho đến khi có quyết định mới của cấp có thẩm quyền; bổ sung quy định về thời gian thực hiện chính sách.

Dự thảo lấy ý kiến đến hết ngày 20/6.

Hồng Chiêu