Chu kỳ tăng trưởng mới của ngành điện máy

2 小时前 9

Sức mua điện máy phục hồi giúp các doanh nghiệp tăng trưởng mạnh, nhưng động lực mới sẽ đến từ tái cấu trúc và chiến lược phát triển nội tại.

Sau giai đoạn khó khăn do nhu cầu xuống thấp, bán lẻ điện tử và điện máy tiêu dùng (ICT&CE) đang phục hồi. Trong quý đầu năm nay, doanh thu tăng hai con số trở thành điểm chung trong báo cáo kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp. Doanh thu Điện Máy Xanh (DMX), bao gồm chuỗi bán lẻ cùng tên và chuỗi bán lẻ điện thoại cùng các thiết bị điện tử Thế Giới Di Động, ghi nhận ở mức tăng trưởng 34% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu mảng ICT của FPT Retail (FRT) cũng tăng 31%.

Không chỉ nhóm bán lẻ, ngay cả doanh nghiệp chuyên phân phối như Digiworld (DGW) cũng có doanh thu tăng trưởng tới 54%. Trong đó, laptop và máy tính bảng đạt tốc độ 101,5%; thiết bị gia dụng tăng 80%; thiết bị văn phòng đạt hơn 92%.

Trong buổi hội thảo hôm 27/5, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Trưởng phòng Chiến lược đầu tư của SSI, cho rằng sự phục hồi của ngành bán lẻ và tiêu dùng thường có độ trễ. Sau giai đoạn tạo đáy khi đại dịch đi qua, nền kinh tế bước vào giai đoạn hồi phục trong hai năm qua. Đến những quý gần đây, kết quả kinh doanh của nhóm bán lẻ niêm yết mới cho thấy sự khởi sắc nổi bật.

Ông Đoàn Văn Hiểu Em, CEO Điện Máy Xanh, cũng cho rằng bán lẻ thường hồi phục chậm hơn so với một số lĩnh vực như sản xuất và bất động sản. Các ngành này phục hồi trước, giúp tạo việc làm và thu nhập, sau đó, người tiêu dùng mới tích lũy thu nhập để quay lại mua sắm.

Nhìn tổng quan hơn, theo báo cáo gần đây, Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) dự đoán quy mô thị trường tiếp tục mở rộng nhờ sức mua phục hồi, sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu và tốc độ đô thị hóa liên tục. Song song đó, trong cuộc họp nhà đầu tư quý đầu năm, ông Vũ Đăng Linh, Tổng giám đốc Thế Giới Di Động (MWG), nêu thêm động lực từ việc Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số giúp tạo niềm tin lớn cho thị trường tiêu dùng.

Ngoài ra, SHS đánh giá nhờ những nỗ lực trong việc "làm sạch" thị trường (kiểm soát hàng giả và thuế thương mại điện tử), ngành điện tử tiêu dùng năm 2026 dự kiến khởi sắc khi các thương hiệu chuyển hướng sang con đường nhập khẩu chính thống. Sự thay đổi này, cộng hưởng với nhu cầu thay thế sản phẩm theo chu kỳ, giúp các hộ gia đình dễ dàng sở hữu những thiết bị hiện đại, đa tính năng với mức giá hợp lý hơn trước.

Tuy nhiên, sự hồi phục của ngành không chỉ được chống lưng bởi các yếu tố bên ngoài. Tái cấu trúc, làm mới và nâng cao năng lực vận hành của chính doanh nghiệp đang trở thành đầu tàu quan trọng dìu dắt sức mua.

Chiếm khoảng 55% thị phần cả nước, Điện Máy Xanh từ năm 2024 đã tập trung vào chiến lược nâng cao hiệu quả tại từng cửa hàng, thay vì đua mở rộng điểm bán như trước đây. Doanh nghiệp này dồn lực tối ưu vận hành, nâng hiệu quả từng điểm bán, nhân sự và chi phí, theo cách nói của ông Hiểu Em là "xoay vào bên trong".

Ông nêu ví dụ về cơ chế thu nhập của nhân viên. Trước đây, phần lớn lương và thu nhập của Điện Máy Xanh có tính chất cố định. Hiện nay, họ chọn gắn "túi tiền" của nhân viên với hiệu quả và năng suất bán hàng. Mô hình linh hoạt này cũng được áp dụng trong việc thuê mặt bằng. Doanh nghiệp này thương lượng với chủ nhà về việc trả phí thuê theo hướng chia sẻ hiệu quả kinh doanh.

"Doanh nghiệp có thể không mở thêm quá nhiều cửa hàng, nhưng nếu cải thiện hiệu quả vận hành, lợi nhuận vẫn có thể tăng nhanh hơn doanh thu", CEO Điện Máy Xanh cho biết. Bằng chứng là dù đã đóng bớt 24 cửa hàng so với cùng kỳ năm 2025, hệ thống này vẫn đạt mức tăng trưởng doanh thu trên cùng cửa hàng (SSSG) lên tới 34% nhờ tối ưu hóa vận hành.

Tương tự, báo cáo của Yuanta Việt Nam cho biết FPT Retail cũng tiếp tục tái cấu trúc khi đóng thêm 2 điểm bán FPT Shop trong quý đầu năm để nâng cao hiệu quả tổng thể. Dẫu vậy, doanh thu mảng ICT vẫn đạt mức tăng 31%. Doanh thu bình quân tháng trên mỗi điểm bán cũng được cải thiện lên 2,6 tỷ đồng (so với mức 2,25 tỷ đồng trong năm 2025).

Trong chu kỳ tăng trưởng mới của ngành điện máy, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp trở nên rõ rệt khi mỗi đơn vị tự chọn cho mình một "trụ cột" tăng trưởng riêng biệt.

Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh đang tham vọng xây dựng một hệ sinh thái trọn vòng đời sản phẩm. SHS phân tích rằng DMX không còn chỉ "bán hàng" mà đã mở rộng sang mảng dịch vụ lắp đặt, sửa chữa thông qua Thợ Điện Máy Xanh và các giải pháp tài chính tiêu dùng. Trong đó, chương trình trả chậm đang chiếm tới 38% doanh thu.

Trong khi đó, FPT Retail tiếp tục tối ưu hóa, song song với việc chuyển đổi các điểm bán từ thuần bán lẻ các sản phẩm kỹ thuật số sang kiêm luôn điện máy. Trong phiên họp thường niên hồi tháng 4, lãnh đạo doanh nghiệp nói họ có lợi thế về tính linh hoạt. Chuỗi tự định vị mình là điểm đến thay thế của khách hàng nên tập trung tối ưu trải nghiệm mua sắm.

FRT đang áp dụng mô hình kinh tế chia sẻ, xây ứng dụng để kết nối giữa thợ lắp đặt với khách hàng. Khi nhu cầu tăng đột biến vào những đợt bán hàng cao điểm, chuỗi vẫn có thể đảm bảo thời gian trong vòng 1-2 ngày. Họ tự tin vì cách làm tương tự từng giúp nhiều hãng gọi xe công nghệ vượt mặt các doanh nghiệp taxi truyền thống chỉ trong vài năm.

Ở mảng phân phối, Digiworld lại tập trung khai thác các mảng ngách còn nhiều dư địa. Theo báo cáo của Chứng khoán FPT (FPTS), DGW đang hưởng lợi lớn từ mảng thiết bị văn phòng (máy chủ, máy trạm) nhờ xu hướng đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI của các tập đoàn công nghệ lớn. Ngoài ra, việc đa dạng hóa sang thiết bị gia dụng với các nhãn hàng mới cũng giúp DGW đạt mức tăng trưởng tốt.

Nhìn chung, SHS dẫn lời lãnh đạo MWG chia sẻ thị trường bán lẻ điện thoại - điện máy tại Việt Nam vẫn duy trì tiềm năng tăng trưởng đáng kể trong những năm tới. Quy mô thị trường có thể đạt khoảng 15 tỷ USD vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 8,2% mỗi năm. Song, nhóm phân tích này cho rằng ngành bán lẻ Việt Nam, đặc biệt là phân khúc thiết bị điện tử - gia dụng, đang "vận động trong một môi trường vĩ mô đan xen giữa những thách thức mang tính chu kỳ và các cơ hội tăng trưởng mang tính cấu trúc".

Theo Tổng giám đốc MWG, lạm phát quý đầu năm đã nhích lên mức 5,6% và dự kiến duy trì quanh mức 5% cho cả năm. Mặc dù GDP tăng trưởng tốt, lạm phát cao vẫn là rủi ro tiềm ẩn gây áp lực lên chi phí nguyên liệu đầu vào của nền kinh tế và trực tiếp ảnh hưởng đến tâm lý "thắt lưng buộc bụng" của người tiêu dùng.

Sự tăng giá của linh kiện, điển hình là RAM và chip cũng là một thách thức lớn và trực diện. Báo cáo từ FPTS và Chứng khoán DSC đều chỉ ra rằng các nhà sản xuất bộ nhớ lớn đang ưu tiên năng lực sản xuất cho các trung tâm dữ liệu AI, khiến nguồn cung cho đồ điện tử tiêu dùng bị cắt giảm. Hệ quả là giá RAM dự kiến tăng vọt (có thể tới 130%), đẩy giá bán laptop và điện thoại tăng 10-20%. Điều này có thể khiến người tiêu dùng trì hoãn việc nâng cấp thiết bị mới.

Tất Đạt

阅读全文