Bạn trẻ cùng nhau mua đồ dùng học tập trước thềm năm học mới tại nhà sách - Ảnh: TRƯƠNG LINH
Chỉ còn hơn một tháng trước ngày khai giảng, bên cạnh các chương trình khuyến mãi từ nhà sách và siêu thị, nhiều phụ huynh cũng thay đổi thói quen mua sắm khi ưu tiên tận dụng sách giáo khoa, balô và đồ dùng học tập còn sử dụng được, thậm chí săn sách cũ trên các nền tảng trực tuyến để giảm áp lực chi phí đầu năm học.
Giữ được món nào, tiết kiệm món đó
Cuối tuần tại Nhà sách Phương Nam trên đường Cống Quỳnh (phường Bến Thành, TP.HCM), khu vực sách giáo khoa và văn phòng phẩm đông hơn hẳn những quầy khác. Nhiều phụ huynh đi cùng con vừa đối chiếu danh mục sách của trường, vừa cân nhắc những cuốn cần mua mới và những cuốn có thể tận dụng.
Chị Nguyễn Thị Lan (ngụ phường Vườn Lài) cho biết năm nay gia đình có hai con đang học tiểu học nên chị tranh thủ đi mua sách và đồ dùng từ sớm để tránh cảnh đông đúc cận ngày khai giảng.
"Tôi cầm sẵn danh mục của trường, món nào còn dùng được thì giữ lại, chỉ mua những thứ thật sự cần. Đứa chị trước còn cuốn sách nào vẫn dùng tốt thì để lại cho em", chị Lan nói.
Lựa chọn sách giáo khoa trong nhà sách - Ảnh: TRƯƠNG LINH
Không khí mua sắm cũng đi kèm những cuộc "thương lượng" giữa cha mẹ và con cái. Anh Minh Hoàng (ngụ phường Xuân Hòa) cho biết bản thân hiểu mong muốn của con, nhưng chiếc balô của năm ngoái vẫn còn sử dụng tốt, có thể tiết kiệm và mua vào thời điểm khác phù hợp hơn.
"Con thích đổi balô mỗi năm, nhưng tôi nói với cháu là nếu đồ còn tốt thì chưa cần mua mới. Đầu năm học còn nhiều khoản phải chi như đồng phục, học thêm, bảo hiểm…, nên gia đình phải ưu tiên những khoản thực sự cần thiết", anh Hoàng kể.
Từ năm học này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quyết định chọn bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam làm bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc.
Dù vậy, toàn bộ sách giáo khoa được in từ năm 2025 trở về trước vẫn tiếp tục được sử dụng, tái sử dụng, ngoại trừ một số đầu sách đã được cập nhật nội dung theo quy định mới.
Theo thông báo từ NXB Giáo dục Việt Nam, giá sách giáo khoa năm học 2026 - 2027 từ lớp 1 đến lớp 12 đã được điều chỉnh, giảm bình quân 13,3% so với giá sách giáo khoa của năm học trước.
Để kích cầu mùa tựu trường, nhiều hệ thống bán lẻ đồng loạt tung chương trình khuyến mãi. Chương trình "Back to School" đã bắt đầu diễn ra từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 9 tại các hệ thống nhà sách Phương Nam, Fahasha... với hàng loạt ưu đãi cho sách, ba lô, học cụ và đồ chơi, mức giảm giá lên đến 50%. Riêng các mặt hàng tập học sinh có chương trình mua 8 tặng 4, mua 4 tặng 2...
Sách giáo khoa cũ "đắt hàng" trên mạng
Không chỉ phụ huynh, nhiều sinh viên và học sinh cũng cho rằng việc thống nhất một bộ sách sẽ tạo điều kiện để hình thành thị trường trao đổi sách giáo khoa cũ.
Chỉ cần gõ các từ khóa như "thanh lý sách giáo khoa Kết nối tri thức", "sách giáo khoa lớp 6", "sách giáo khoa lớp 10" trên Facebook, Chợ Tốt hay các hội nhóm phụ huynh, hàng trăm bài đăng mua bán xuất hiện với đủ mức giá, phổ biến dao động từ khoảng 40-70% giá bìa, khoảng 100.000-130.000/bộ.
Không ít phụ huynh cho rằng việc cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 sẽ giúp thị trường sách cũ phát triển hơn so với trước đây. Tuy sách mới năm nay sẽ có một số thay đổi, nhưng bộ sách cũ sẽ hỗ trợ việc học tập tại nhà.
Những năm trước, mỗi địa phương hoặc mỗi trường có thể lựa chọn bộ sách khác nhau nên việc mua bán, trao đổi sách giữa các gia đình gặp nhiều hạn chế.
Nay, nhiều người kỳ vọng sách của anh chị có thể tiếp tục được em sử dụng hoặc dễ dàng chuyển nhượng cho các gia đình khác, góp phần kéo dài vòng đời của sách giáo khoa và hạn chế lãng phí.
Theo ghi nhận, phần lớn các bộ sách được rao bán có tình trạng mới từ 80-95%, nhiều bài đăng cho biết sách đã được bọc bìa cẩn thận, chỉ ghi chú ở một số trang hoặc thậm chí "chưa viết".
Nhiều bộ sách được bán hết chỉ sau vài giờ đăng tải. Nhiều phụ huynh cũng chủ động tìm kiếm các bài đăng thanh lý trong hội nhóm cư dân, nhóm phụ huynh hoặc trên các sàn mua bán trực tuyến để kịp mua được bộ sách còn mới với giá hợp lý trước khi bước vào cao điểm mùa tựu trường.
Chị Trần Thu Hằng (ngụ phường Cầu Ông Lãnh) cẩn thận dò lại danh mục sách giáo khoa cho hai con. Gia đình chị năm nay có cậu con trai lớn vừa hoàn thành chương trình lớp 6, còn cô con gái út lại chuẩn bị bước vào lớp 4. Hóa đơn cũng gần 2 triệu đồng, gồm sách nâng cao, tham khảo, văn phòng phẩm và các tài liệu phục vụ mục đích học tập.
"Nếu có thể dùng chung bộ sách thì tôi sẽ giữ lại những cuốn còn mới. Chỉ cần mua thêm sách bài tập hoặc những cuốn đã ghi chép nhiều là được. Dù sao cũng tiết kiệm được vài trăm ngàn đồng, tiền đó để bù vào các khoản khác", chị Hằng chia sẻ.
