Giảm nhìn gần quá lâu, tiếp xúc ánh sáng tự nhiên giúp rời xa cận thị

Theo báo cáo của UBND TP.HCM, 87% trẻ từ 12-17 tuổi dành trung bình 5-7 giờ/ngày trên môi trường mạng. Trong khi thống kê của Sở Y tế TP.HCM cho thấy năm học 2024-2025, tỉ lệ học sinh mắc tật khúc xạ trên địa bàn lên tới 58,02%.

Cuộc thi vẽ tranh “Mắt sáng tự do - Em vẽ rõ nét hè” như một cách khuyến khích trẻ em trở lại một mùa hè đúng nghĩa, đồng thời lan tỏa ý thức bảo vệ thị lực và kiểm soát cận thị đến các gia đình thông qua chính tiếng nói của trẻ.

Những bức tranh kể về một mùa hè rời xa màn hình

Cuộc thi do Báo điện tử Tuổi Trẻ phối hợp cùng Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn, Trung tâm Kiểm soát Cận thị - Bệnh viện Chuyên khoa Mắt Cao Thắng tổ chức, với sự đồng hành của Khu du lịch văn hóa Suối Tiên tiếp tục nhận được những bức tranh với nhiều góc nhìn khác nhau.

Với bức tranh “Mùa hè đầy sắc màu”, bạn Nguyễn Tuệ Lâm (10 tuổi, TP.HCM) đã tái hiện một mùa hè ngập tràn trải nghiệm. Bạn thích nhất là được vui chơi cùng bạn bè, khám phá những điều mới và rời các thiết bị điện tử.

Trong khi đó, Nguyễn Phú Gia Hưng (6 tuổi, An Giang) chia sẻ đã duy trì thói quen hạn chế sử dụng điện thoại bằng cách đọc sách ở nơi đủ ánh sáng, ngủ đủ giấc và tránh nhìn gần liên tục để bảo vệ đôi mắt.

Còn em Trần Phùng Hồng Ngân (12 tuổi, TP.HCM) cho biết những chuyến dã ngoại cùng gia đình giúp em tạm gác điện thoại, thư giãn sau thời gian học tập và có thêm nhiều trải nghiệm đáng nhớ. Theo Hồng Ngân, một mùa hè ý nghĩa là được khám phá thiên nhiên thay vì dành quá nhiều thời gian trước màn hình.

Cùng chung suy nghĩ ấy, em Mai Hoàng Lâm (8 tuổi) cho biết mỗi ngày hè đều dành 2-3 giờ chơi bóng rổ và bơi lội. Lâm nói những hoạt động ấy giúp bạn hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử, thêm cơ hội gặp gỡ bạn bè, học cách phối hợp và làm việc nhóm.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ cận thị

Tăng nguy cơ cận thị ở trẻ đang là nỗi trăn trở với nhiều phụ huynh. Chị Nguyễn Ngọc Thương (phụ huynh Tuệ Lâm) nói khó khăn lớn nhất là bố mẹ không phải lúc nào cũng có mặt để nhắc con rời màn hình. Thay vì cấm gia đình lựa chọn đồng hành, lắng nghe sở thích của con và cùng con xây dựng những quy tắc phù hợp.

Chính từ những băn khoăn của phụ huynh, các chuyên gia cho rằng điều đáng lưu ý không chỉ là thời gian trẻ sử dụng thiết bị điện tử, mà còn là thói quen nhìn gần kéo dài và thiếu thời gian tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

ThS.BS Nguyễn Huỳnh Yến Nhi - Trưởng khoa Kiểm soát Cận thị, Mắt Sài Gòn Cách Mạng Tháng Tám - nói trên thực tế thiết bị điện tử không trực tiếp gây cận mà ảnh hưởng đến mắt thông qua việc trẻ phải nhìn gần liên tục trong thời gian dài và giảm thời gian tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Đây là hai yếu tố có liên quan đến nguy cơ khởi phát và làm cận thị tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, cận thị còn chịu tác động của các yếu tố như di truyền hoặc một số bệnh lý về mắt.

Theo bác sĩ Yến Nhi, điều đáng lo ngại là nhiều trẻ chỉ được đưa đi khám khi đã có biểu hiện như nheo mắt, cúi sát sách vở hoặc nhìn mờ. Lúc này, độ cận có thể đã tăng đáng kể và làm gia tăng nguy cơ gặp các biến chứng ở võng mạc như thoái hóa, rách hoặc bong võng mạc nếu không được kiểm soát kịp thời.

“Mùa hè là thời điểm phù hợp để phụ huynh đưa trẻ đi kiểm tra mắt định kỳ, ngay cả khi trẻ chưa có biểu hiện bất thường. Việc phát hiện sớm và theo dõi thường xuyên sẽ giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, kiểm soát tốc độ tiến triển cận thị và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho từng trẻ.

Phụ huynh có thể đưa trẻ đến Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn để được các bác sĩ chuyên sâu về kiểm soát cận thị trẻ em thăm khám và tư vấn”, bác sĩ Yến Nhi chia sẻ.