HLV Tây Ban Nha: 'Khái niệm tiki-taka đôi khi mang tính miệt thị'

Trong cuộc phỏng vấn báo thể thao AS sau chức vô địch World Cup 2026, HLV đội tuyển Tây Ban Nha Luis de la Fuente đưa ra những đánh giá về khái niệm tiki-taka, đồng thời cam kết phương châm tìm kiếm những cầu thủ giỏi và tử tế.

HLV Luis de la Fuente trong buồi ghé thăm tòa soạn báo thể thao AS, Madrid, Tây Ban Nha ngày 25/7/2026. Ảnh: AS

- Ông từng ghé thăm tòa soạn báo AS bốn năm trước, khi mới được bổ nhiệm ngồi vào ghế nóng ĐTQG và chia sẻ: "Tôi đang có trong tay những con người giỏi nhất". Khi ấy, ông có thực sự tin mình sẽ hiện thực hóa tuyên bố đó bằng chức vô địch World Cup?

- Chắc chắn là không thể nói trước được, nhưng hành trình nào cũng phải đi từng bước. Tập thể này bước đi một cách vững vàng, quyết đoán, bản lĩnh và niềm tin tuyệt đối. Một khi đã hòa vào guồng quay World Cup, suy nghĩ duy nhất trong đầu chúng tôi luôn là: "Chúng ta nhất định sẽ chiến đấu đến cùng". Còn việc có vô địch hay không lại là chuyện khác.

Ở trận chung kết, chúng tôi hoàn toàn áp đảo, Argentina thậm chí không tung ra nổi một cú dứt điểm trúng đích. Dù có sự chủ động nhất định, chúng tôi vẫn luôn hết sức thận trọng. Bởi trong bóng đá, bạn vẫn có thể thua theo cách khó tin nhất. Nếu pha phá bóng giải vây của Pau Cubarsi ở hiệp phụ đập trúng Unai Simon rồi nảy vào lưới, Argentina đã ghi bàn mà chẳng cần dứt điểm chính xác lần nào. Rất may là tình huống đó đã được xử lý gọn gàng.

- Ông thấy thế nào khi nghe người ta gọi đây là "World Cup của Luis de la Fuente"?

- Nghe vậy tôi ngại lắm. Tôi chỉ muốn nhắc lại rằng, đây là chiến tích của một tập thể Tây Ban Nha xuất sắc.

- Làm thế nào để vô địch World Cup mà chỉ để thủng lưới vỏn vẹn một bàn? Ông đánh giá ra sao về con số này?

HLV Luis de la Fuente nâng cúp vàng thế giới sau trận chung kết Tây Ban Nha – Argentina ở chung kết World Cup 2026 trên sân MetLife, New Jersey, Mỹ ngày 19/7/2026. Ảnh: El Pais

- Vì sao ông tung Martin Zubimendi và Eric Garcia vào sân ở hiệp hai trận chung kết, dù trước đó họ chưa đá một phút nào tại giải?

- Lý do rất đơn giản thôi, tôi biết họ đang đạt phong độ tốt. Tôi quan sát và theo dõi họ trong từng buổi tập. Chúng tôi biết rõ họ thậm chí hoàn toàn đủ sức đá chính. Bản thân tôi thấy rất áy náy với những cầu thủ không được ra sân. Ở Euro 2024, Alex Remiro là người duy nhất không chơi phút nào. Tôi luôn muốn tất cả đều được vào sân vì họ thực sự xứng đáng. Nhưng tôi không tự đặt ra áp lực cho bản thân bằng việc phải tung tất cả vào sân bằng mọi giá. Lợi ích của tập thể phải là trên hết.

Cần nhớ rằng tại Euro 2024, chính Zubimendi cũng vào sân ở hiệp hai trận chung kết và đã chơi một trận tuyệt hay. Lần này cậu ấy cũng như vậy. Còn với Eric, tôi biết nói gì đây? Cậu ấy cũng là một cầu thủ tuyệt vời.

- Việc đồng hành cùng nhiều học trò từ khi họ mới 16 tuổi đã giúp ông thế nào trong việc quản trị đội bóng?

- Đó là nền tảng quyết định. Những Simon, Mikel Merino, Rodri... họ là thế hệ mà tôi bắt đầu làm việc chung từ năm 2015. Trước đó, tôi từng huấn luyện Marcos Llorente ở một giải U19 khác. Giống như một vòng tròn khép lại với thế hệ mà chúng tôi bắt đầu từ khi các cầu thủ mới 16, 17 tuổi. Trận chung kết World Cup diễn ra vào ngày 19/7/2026, đúng 11 năm sau ngày chúng tôi vô địch U19 châu Âu tại Hy Lạp. Lần đó, những cái tên như Mikel Oyarzabal hay Fabian Ruiz thậm chí còn chưa góp mặt.

- Ông mừng nhất cho cầu nào nào sau chức vô địch World Cup?

- Tôi rất mừng khi Ferran Torres ghi bàn trong trận chung kết. Tôi là người luôn cố gắng sống công bằng. Khi nhìn thấy những điều bất công, những lời gièm pha vô cớ, thái quá và đầy ác ý nhắm vào cậu ấy, tôi tin cuộc sống sớm muộn sẽ cho bạn cơ hội để đòi lại công bằng và chứng tỏ bản thân.

Ferran có những thông số cực kỳ ấn tượng ở đội tuyển, và ở CLB cũng vậy. Tỷ lệ ghi bàn qua mỗi trận của cậu ấy rất thuyết phục. Cậu ấy làm tôi nhớ phần nào đến Alvaro Morata. Tôi rất mừng cho Ferran vì trước những bất công, học trò của mình đã biết cách đứng dậy và dõng dạc tuyên bố: "Tôi ở đây". Cậu ấy hoàn toàn xứng đáng nhận được thành quả, vì nếu người khác thì có lẽ họ đã buông xuôi và tự gục ngã.

- Còn trường hợp của Simon thì sao?

- Vị trí gác đền có tính chất rất đặc thù. Bạn không thể xoay tua liên tục như các vị trí khác. Tôi khẳng định Tây Ban Nha đang sở hữu ba trong số năm thủ môn xuất sắc thế giới. Nhưng bạn không thể cứ xoay tua, bởi chính họ cũng không chấp nhận chuyện đó. Một thủ môn cần sự tin tưởng, cảm giác an toàn, tính ổn định và liên tục.

- Thế còn thời điểm cả ba thủ môn ôm chầm lấy nhau sau trận chung kết?

- Đó chính là điều chúng tôi từng trao đổi trong một buổi trò chuyện nội bộ về động lực và các giá trị cốt lõi. Bức ảnh ba thủ môn ôm nhau chính là thông điệp mạnh mẽ nhất. HLV thủ môn Miguel Angel Espana đã chăm chút rất kỹ khía cạnh tâm lý này. Mọi vị trí trên sân luôn có sự đoàn kết. Lấy ví dụ, Alex Grimaldo và Marc Cucurella là đôi bạn thân thiết dù cả hai đá cùng vị trí, Pedro Porro và Llorente thì dính lấy nhau suốt ngày dù cũng đã cùng vị trí.

Lần lượt từ trái sang phải: Tiền vệ Rodri, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, HLV Luis de la Fuente và Chủ tịch LĐBĐ Tây Ban Nha Rafael Louzan, trong chuyến ghé thăm của đội tuyển Tây Ban Nha đến Cung điện Moncloa, Madrid, Tây Ban Nha ngày 20/7/2026. Ảnh: Reuters

- Những lời khen càng củng cố thêm triết lý của chúng tôi. Đây không phải là thành quả ngày một ngày hai, mà là quả ngọt của một mô hình được kiên trì theo đuổi suốt nhiều năm. Chúng tôi luôn trung thành với nó. Tất nhiên, mỗi HLV trưởng khi tiếp quản đều thêm vào những nét chấm phá riêng, không chỉ ở cấp ĐTQG mà cả ở các lứa trẻ, vốn là gốc rễ quan trọng nhất. Nhưng ý tưởng chủ đạo vẫn luôn ăn sâu vào gốc rễ, chỉ có các nhánh cây là vươn ra để hoàn thiện mô hình. Mô hình này đã có từ trước thời của tôi. Nó chỉ đơn giản là liên tục tiến hóa theo sự phát triển của bóng đá.

Mỗi giải đấu lớn lại là một bước chuyển mình. Từ Euro, người ta đã thấy sự thay đổi khi chúng tôi bắt đầu chơi với các tiền đạo cánh thực thụ. Giờ đây, các tình huống chuyển trạng thái và tốc độ là chìa khóa. Trước đây có một quy luật gần như bất biến, là đội kiểm soát bóng nhiều hơn sẽ thắng phần lớn các trận. Bối cảnh ngày nay không còn như vậy nữa. Một đội chỉ kiểm soát 30% thời lượng bóng vẫn có thể đè bẹp đối thủ 3-1.

- Có nhiều Liên đoàn nước ngoài đến học hỏi hay xin tư vấn về mô hình này không?

- Từ lâu đã có rồi, từ thời HLV Gines Melendez còn dẫn dắt các lứa trẻ Tây Ban Nha. Anh, Pháp, Đức... đều cử đại diện sang đất nước chúng ta. Có thời điểm các đại diện từ Italy sang học hỏi liên tục. Bóng đá Đức từng có giai đoạn xây dựng nền móng rất giống chúng ta. Tuy nhiên, bắt chước không hề dễ, phức tạp là đằng khác. Thứ nhất, nó đòi hỏi nhiều năm gầy dựng. Thứ hai là vai trò của các CLB ở Tây Ban Nha, nơi có những HLV xuất sắc giúp đào tạo cầu thủ từ gốc. Nhờ sự rèn luyện bài bản từ nhỏ, cầu thủ Tây Ban Nha chính là những người mang tư duy và đọc trận đấu tốt nhất thế giới.

- Ông thấy có điểm tương đồng nào giữa thế hệ vô địch World Cup 2010 và hiện tại không? Và nghĩ sao khi Tây Ban Nha không còn là ngọn cờ đầu của bóng đá tiki-taka?

- Bóng đá đã thay đổi rất nhiều trong 16 năm qua. Chúng tôi vẫn giữ nguyên nền tảng nhưng có sự nâng cấp. Tôi vốn không thích những thuật ngữ mang tính gượng ép như tiki-taka. Tôi hiểu vì sao người ta dùng nó, nhưng tôi không khoái lắm. Tôi thích gọi đó là "bóng đá phối hợp" (futbol combinativo) hơn. Khái niệm tiki-taka đôi khi mang sắc thái hơi miệt thị. Nói là vậy, nhưng lối chơi đó đã trở thành DNA của Tây Ban Nha. Đầu tiên là từ các CLB, còn ĐTQG là nơi nâng tầm và đưa nó vươn ra thế giới. Không thể khác được, vì đội tuyển chính là sự kết tinh từ nguồn lực của các CLB.

HLV Luis de la Fuente được các cầu thủ Tây Ban Nha tung lên không trung ăn mừng chức vô địch World Cup 2026 ở đài phun nước La Cibeles, Madrid, Tây Ban Nha ngày 20/7/2026. Ảnh: El Pais