Người dân mang theo đồ đạc rời khỏi tòa nhà bị hư hại sau đợt tấn công của Nga vào Kiev (Ukraine) ngày 2-6 - Ảnh: AP
Trong khi chiến tuyến Nga - Ukraine ít biến động, căng thẳng lại bùng phát dữ dội ở hậu phương hai bên: Nga mở đợt tấn công tên lửa và drone lớn nhất từ đầu năm 2025 để đáp trả vụ Ukraine tập kích trường cao đẳng, còn Kiev tiếp tục phóng drone sâu vào lãnh thổ Nga.
Theo phía Nga, vụ 16 drone tấn công tòa nhà trường học năm tầng, trong đó học viên học ở tầng 1 đến tầng 3 và sinh hoạt ở tầng 4, 5 chứ không phải cơ sở quân sự. Ngày 1-6, sau khi có kết quả điều tra, Tổng thống Nga Vladimir Putin triệu tập cuộc họp tại Điện Kremlin và tuyên bố Kiev đã "mở ra một chương mới trong tội ác của mình".
Sau cáo buộc, hai bên tấn công leo thang
Người đứng đầu Ủy ban Điều tra Nga Alexander Bastrykin xác định: drone Ukraine sử dụng ăngten Starlink để nhắm mục tiêu qua liên lạc vệ tinh, cho thấy "hành động có chủ ý". Ông cho biết kể từ khi xung đột bùng phát năm 2014, đã có 7.723 thường dân thiệt mạng và hơn 30.000 người bị thương, và quân đội Ukraine đã tấn công các cơ sở giáo dục 2.116 lần.
Tại cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 23-5, Nga trình bày ảnh hiện trường và cho biết Ukraine điều khiển drone theo ba đợt nhằm vào cùng một địa điểm. Tuy nhiên, theo RIA Novosti, không một thành viên châu Âu nào trong Hội đồng Bảo an lên tiếng về các học viên thiệt mạng.
Đại diện thường trực Latvia tại Liên hợp quốc Sanita Pavluta-Deslandes thậm chí tuyên bố không có vụ tấn công nào xảy ra. Bộ Ngoại giao Nga sau đó mời khoảng 50 nhà báo nước ngoài tới Starobelsk ngày 23-5, trong khi BBC từ chối và CNN không cử phóng viên.
Rạng sáng 2-6, Nga mở đợt tấn công phối hợp bằng drone chiến đấu và tên lửa vào 149 vùng của Ukraine - từ Odessa đến Khmelnytskyi, tập trung mạnh vào Kiev và Belaya Tserkov. Các nhà quan sát phương Tây đánh giá đây là đợt tấn công nghiêm trọng nhất từ đầu năm 2025, phá hủy hàng chục cơ sở thuộc tổ hợp công nghiệp quân sự, kho quân sự, căn cứ không quân và cơ sở năng lượng của Ukraine.
Đáp lại, chỉ trong ngày 2-6, 158 drone Ukraine bị đánh chặn trên khắp nước Nga, trong đó 22 chiếc hướng về thủ đô Matxcơva và chiếc cuối cùng bị bắn hạ lúc 3 giờ sáng ngày 3-6, theo thị trưởng Matxcơva Sergei Sobyanin.
Một khu vực bị trúng không kích ở thủ đô Kiev của Ukraine ngày 24-5 - Ảnh: AFP
Chiến tuyến giằng co giữa 'ma trận drone'
Kênh Telegram quân sự Ukraine Deep State ngày 1-6 cho biết lực lượng vũ trang Ukraine đã tái chiếm được nhiều lãnh thổ hơn số đã mất trong tháng 5. Nga chỉ chiếm được 14km² trong tháng 5-2026 - diện tích nhỏ nhất kể từ tháng 10-2023. Cả hai phía đều xác nhận Ukraine tiến công ở phía tây tỉnh Zaporizhia gần Primorskoye và Stepnogorsk, trong khi Nga tiến công ở Kostiantynovka.
Deep State nhận định: "Chiến tuyến dịch chuyển chậm lại đáng kể do drone kiểm soát hoàn toàn chiến trường. Gần như toàn bộ mặt trận là vùng xám sâu tới 20km, trong đó các vị trí của hai bên xen kẽ nhau dưới các đợt tấn công drone liên tục. Yếu tố quyết định sẽ là bên nào triển khai công nghệ mới nhanh hơn, chủ yếu trong lĩnh vực drone trên không và trên mặt đất".
Theo cổng thông tin Ukraine united24media ngày 1-6, Kiev đặt mục tiêu sở hữu 129 máy bay chiến đấu phương Tây vào đầu những năm 2030 - gồm F-16, Mirage 2000 và Gripen. Hiện Ukraine có chưa đến 40 chiếc F-16 do Hà Lan và Đan Mạch cung cấp.
Na Uy dự kiến tặng thêm 6 chiếc, Bỉ tuyên bố sẵn sàng chuyển giao tới 30 chiếc, Ukraine có thể đổi drone đánh chặn để lấy 12 chiếc Mirage 2000-5 của Qatar, và Thụy Điển dự kiến cung cấp 16 máy bay Gripen C/D vào năm 2030.
Viện các chiến lược kinh tế và quốc tế Nga bình luận: "F-16 có khả năng mang vũ khí hạt nhân và bom nhiệt hạch B61 của Mỹ, cho phép leo thang thành kịch bản hạt nhân bất cứ lúc nào". Tuy nhiên, để giành ưu thế trên không, Kiev cần từ 350 đến 500 máy bay chiến đấu.
Về triển vọng hòa đàm, ông Zelensky trong cuộc phỏng vấn với Đài Sky News hồi tháng 5 tuyên bố xung đột có thể chấm dứt trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ vào tháng 11-2026, với lý do "không có lý do gì để tiếp tục cuộc chiến này, vì các đồng minh phương Tây không thể cung cấp các điều kiện cần thiết để duy trì nó".
Ông Zelensky sau đó gửi thư cho Tổng thống Donald Trump và Quốc hội Mỹ, yêu cầu tăng cường cung cấp hệ thống phòng không và tên lửa do tình trạng thiếu đạn dược ngày càng trầm trọng, nhưng Washington không trả lời.
Về phần mình, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cảnh báo bất kỳ lô hàng vũ khí nào chuyển đến Kiev đều là "mục tiêu hợp pháp" của Matxcơva.
Chạy đua sản xuất drone
Ukraine và Nga đang chạy đua sản xuất drone với tốc độ chưa từng có. Theo cổng thông tin uatv.ua, Ukraine sản xuất khoảng 4 triệu drone các loại mỗi năm - từ FPV đến hệ thống tầm xa - trở thành một trong những trung tâm sản xuất drone lớn nhất thế giới, trong khi theo Bloomberg, Mỹ chỉ sản xuất khoảng 100.000 UAV mỗi năm.
Phó thủ tướng thứ nhất Nga Denis Manturov ngày 2-6 cho biết ngành công nghiệp quốc phòng Nga hiện sản xuất 15.000 drone FPV mỗi ngày - bằng cả một tháng sản xuất của năm 2023.
Theo thông tin tình báo Ukraine do Tư lệnh tối cao Oleksandr Syrsky công bố tháng 5, Nga có kế hoạch sản xuất 7,3 triệu drone FPV và 7,8 triệu đầu đạn drone vào năm 2026, dù thông tin này chưa được các nguồn chính thức Nga xác nhận.
