Một số nhà băng tung chứng chỉ tiền gửi lãi suất 6-9% một năm cho kỳ hạn ngắn, cao hơn nhiều so với gửi tiết kiệm dưới 6 tháng đang áp trần 4,75%.
Những ngày gần đây, nhiều nhân viên ngân hàng đẩy mạnh giới thiệu chứng chỉ tiền gửi lãi suất cao với số tiền tối thiểu chỉ từ 10 triệu đồng, thậm chí thấp hơn.
Tăng lãi suất, hạ mệnh giá chứng chỉ
Trung tuần tháng 7, VPBank tăng lãi suất chứng chỉ tiền gửi các kỳ hạn từ 1 đến 6 tháng, đồng thời hạ mệnh giá tối thiểu từ 100 triệu đồng xuống 10 triệu đồng.
Cụ thể, khách mua mệnh giá 10 triệu đồng, kỳ hạn 1-6 tháng, lãi suất dao động 6,2-7,8% một năm. Với mệnh giá từ 100 triệu đồng, kỳ hạn 1 đến 6 tháng, lãi suất từ 7,3% đến 9%. Lãi suất giảm dần ở các kỳ hạn dài hơn.
Tại ACB, chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 1 tháng đến 5 tháng được nhân viên chào lãi suất từ 6,5% đến 7,2%, áp dụng cho những khoản tiền từ 10 triệu đồng.
Trong khi đó, MB triển khai chứng chỉ tiền gửi tối thiểu chỉ 200.000 đồng, lãi suất 1,8% một năm dành cho kỳ hạn từ 1 ngày, và lãi suất 7% một năm với kỳ hạn 3-6 tháng. Nhà băng này cũng chào chứng chỉ tiền gửi lãi suất tới 8,8% một năm, áp dụng với khoản tiền lớn hơn.
Ngoài ra, các ngân hàng như BVBank hiện cũng triển khai chứng chỉ tiền gửi online trên ứng dụng ngân hàng với số tiền tối thiểu 10 triệu đồng, lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng đạt 8,2% một năm.
Kênh chứng chỉ tiền gửi được nhiều nhà băng đẩy mạnh trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn gay gắt. Nhiều nhân viên hướng khách hàng chuyển sang mua chứng chỉ tiền gửi thay vì gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn.
Với các khoản tiền gửi thông thường, kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước chỉ cho phép các nhà băng áp dụng mức trần 4,75%. Trong khi đó, chứng chỉ tiền gửi không bị áp trần lãi suất nên các dòng kỳ hạn ngắn có lãi suất cao hơn 2-3 điểm phần trăm so với gửi tiết kiệm cùng kỳ hạn.
Đồng thời, dòng chứng chỉ tiền gửi của một số đơn vị như VPBank, ACB cũng cho phép khách hàng chuyển nhượng trước hạn và hưởng lãi theo thời gian thực gửi, thay vì chỉ hưởng lãi không kỳ hạn khi rút trước hạn như tiền gửi tiết kiệm.
"Với những khách hàng có nguồn tiền nhàn rỗi ngắn hạn, chứng chỉ tiền gửi được lợi hơn hẳn so với gửi tiết kiệm thông thường", một nhân viên nhà băng tư vấn.
Bảng chứng chỉ tiền gửi lãi suất 7-9% một năm với kỳ hạn 1 tháng đến 6 tháng, cho phép rút trước hạn và giao dịch 24/7 trên ứng dụng ngân hàng. Ảnh: Quỳnh Trang
Chứng chỉ tiền gửi khác gì so với gửi tiết kiệm?
Về bản chất, bà Đỗ Thu Hồng, Trưởng phòng Quản lý gia sản, Công ty tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT, đánh giá chứng chỉ tiền gửi khá gần với tiền gửi tiết kiệm ở góc độ người dân dùng khoản tiền nhàn rỗi để hưởng lãi suất từ ngân hàng.
Tuy nhiên, đây vẫn là hai sản phẩm khác nhau về cấu trúc, điều kiện sử dụng và đặc biệt là khả năng xử lý khi khách hàng cần tiền trước hạn.
Khác với tiết kiệm thông thường, chứng chỉ tiền gửi là một hình thức tiền gửi dưới dạng giấy tờ có giá, là bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ của ngân hàng phát hành đối với người mua trong một thời hạn nhất định.
Điểm hấp dẫn nhất của chứng chỉ tiền gửi là lãi suất thường cao hơn tiền gửi tiết kiệm có cùng hoặc gần thời gian nắm giữ. Với các sản phẩm được một số ngân hàng tung ra gần đây, chuyên gia đánh giá chứng chỉ tiền gửi hấp dẫn hơn hẳn gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn nhờ lợi suất cam kết cao hơn, đồng thời mức lợi suất khi chuyển nhượng trước hạn cũng tốt hơn so với tất toán tiết kiệm trước hạn.
Nhưng theo bà Hồng, khách hàng không nên chỉ nhìn vào mức lãi suất được giới thiệu mà cần hiểu rõ mình đang mua sản phẩm gì và sẽ thu hồi tiền bằng cách nào.
Một trong những khác biệt quan trọng giữa chứng chỉ tiền gửi và tiền gửi tiết kiệm nằm ở tính thanh khoản, chuyên gia FIDT nêu. Với tiền gửi tiết kiệm, khách hàng có thể rút trước hạn theo quy định của ngân hàng, dù khoản tiền rút trước hạn thường chỉ được hưởng lãi suất không kỳ hạn. Trong khi đó, chứng chỉ tiền gửi không được rút trước hạn mà được chuyển nhượng cho người khác hoặc cầm cố để vay vốn.
"Với chứng chỉ tiền gửi, khái niệm phù hợp hơn là chuyển nhượng trước hạn, chứ không nên mặc định rằng có thể tất toán với ngân hàng giống như tiền gửi tiết kiệm", bà Hồng nói.
Thông thường, chứng chỉ tiền gửi được phát hành với mệnh giá tối thiểu lớn và hạn chế rút trước hạn. Việc một số ngân hàng hạ mệnh giá xuống 10 triệu đồng, thậm chí thấp hơn, theo bà Hồng, cho thấy sản phẩm này đang được mở rộng sang nhóm khách hàng cá nhân đại chúng.
"Mệnh giá nhỏ giúp giảm rào cản tham gia và khiến khách hàng dễ trải nghiệm sản phẩm hơn. Với ngân hàng và các đơn vị phân phối, điều này đồng thời giúp mở rộng tập khách hàng, tăng khả năng huy động và đa dạng hóa nguồn vốn", bà Hồng nói. Với sự phát triển của hoạt động chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi trên thị trường thứ cấp, mệnh giá nhỏ giúp sản phẩm dễ tiếp cận và dễ giao dịch hơn.
Đối với khách hàng cá nhân, thị trường có nhiều sản phẩm chứng chỉ tiền gửi được giao dịch theo hình thức chuyển nhượng trên thị trường thứ cấp, thay vì khách hàng mua trực tiếp từ ngân hàng phát hành.
Một số nhà băng cho phép khách mua và chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi trực tuyến. VPBank cho phép thao tác 24/7 trên ứng dụng ngân hàng, ACB cho khách hàng gửi và rút trước hạn online trong giờ hành chính, MB cũng triển khai giao dịch trên sàn thứ cấp trên ứng dụng.
Đối với một số sản phẩm chứng chỉ tiền gửi có kỳ hạn gốc dài, thị trường hình thành các giao dịch chuyển nhượng trên thị trường thứ cấp để đáp ứng nhu cầu đầu tư ngắn hạn của khách hàng.
Ở một số ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi sau khi phát hành có thể được một tổ chức trung gian sở hữu hoặc nhận chuyển nhượng, sau đó phân phối lại cho khách và có cơ chế hỗ trợ mua lại theo thỏa thuận. Như tại VPBank, khách hàng có thể mua bán dòng chứng chỉ tiền gửi với Công ty Jupiter AMC hoặc Công ty bảo hiểm Opes.
Khả năng thu hồi vốn trước thời điểm đáo hạn, do đó theo bà Hồng, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào ngân hàng phát hành mà còn phụ thuộc vào cơ chế chuyển nhượng, điều khoản mua lại và năng lực thực hiện cam kết của đơn vị trung gian. "Đây là yếu tố nhà đầu tư cần đánh giá kỹ khi lựa chọn sản phẩm", chuyên gia FIDT nhận định.
Quỳnh Trang
