Tôi dùng tăm bông để ngoáy tai sau khi tắm. Ngoáy tai thường xuyên bằng tăm bông có gây thủng màng nhĩ không? (Mận Phạm, 25 tuổi, Tây Ninh)
Trả lời:
Màng nhĩ là một màng mỏng bán trong suốt hình bầu dục, ngăn tai ngoài với tai giữa, có vai trò tiếp nhận sóng âm trong quá trình nghe, đồng thời giúp ngăn chặn các tác nhân có hại (bụi bẩn, vi khuẩn, virus...) xâm nhập vào tai giữa. Thủng màng nhĩ là tình trạng màng nhĩ bị thủng, rách.
Cấu tạo của ống tai có các tế bào lông và các tuyến, tiết ra dịch phủ lên bề mặt da, tạo màng dính để ngăn bụi, vi trùng, nấm xâm nhập. Hỗn hợp này kết hợp với các tế bào biểu bì bong tróc, bụi bẩn trong tai thành một hỗn hợp có màu nâu hoặc xám, đen, gọi là ráy tai.
Tai luôn sinh ra ráy nhằm bảo vệ ống tai. Theo cử động của hàm dưới khi nhai, nuốt, nói chuyện và theo chu trình bong tróc của biểu bì da ống tai, ráy sẽ tự động rơi ra khỏi tai mà không cần ngoáy.
Bác sĩ đang tư vấn cho một người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Khi dùng tăm bông ngoáy, kẹp để lấy ráy tai hoặc các vật cứng khác, nếu va chạm mạnh, bất ngờ dễ khiến màng nhĩ bị rách hoặc thủng. Dấu hiệu thủng màng nhĩ có thể gồm đau nhói, chảy máu tai, ù đột ngột, nghe kém, chóng mặt... Ngoài nguy cơ chấn thương trực tiếp, ngoáy tai thường xuyên còn có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn, gây bít tắc, đầy tai, giảm thính lực tạm thời. Thói quen này còn làm trầy xước da ống tai, tăng nguy cơ viêm tai ngoài, nấm tai.
Thủng màng nhĩ thường khiến thính lực suy giảm, mức độ phụ thuộc vào kích thước và vị trí lỗ thủng. Hầu hết các trường hợp thủng nhẹ có thể tự lành nếu chăm sóc kỹ theo hướng dẫn bác sĩ hoặc điều trị nội khoa. Nếu màng nhĩ không thể tự lành hoặc thủng màng nhĩ kèm viêm tai giữa... người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật vá nhĩ.
Sau tắm gội, bạn nên dùng khăn tắm lau khô vùng tai ngoài thay vì dùng tăm bông. Không dùng vật sắc nhọn, dụng cụ không đảm bảo vô khuẩn để lấy ráy tai tại nhà. Nếu đau nhức, ngứa hoặc khó chịu, nghe kém, ù tai, bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để bác sĩ khám, chẩn đoán nguyên nhân, lấy ráy bằng dụng cụ chuyên dụng, đảm bảo an toàn.
ThS.BS.CKI Hồ Văn Hữu
Trung tâm Tai Mũi Họng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp
