Không tắm cho chó hoặc tắm không thường xuyên, bắt ve chó, bọ chét bằng tay, ngủ chung với chó là những hành vi làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh.
Chó là vật nuôi quen thuộc trong nhiều gia đình Việt. Không chỉ để trông nhà, nhiều người còn xem chó như một thành viên trong gia đình, thường xuyên ôm ấp, vuốt ve, ngủ cùng hoặc cho phép thú cưng liếm mặt. Tuy nhiên, những thói quen gần gũi này có thể làm tăng nguy cơ lây truyền một số mầm bệnh từ chó sang người.
Bác sĩ Phạm Đình Đông, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chỉ ra 4 thói quen phổ biến của người nuôi chó có thể làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh từ chó sang người như sau:
Không vệ sinh cho chó
Chó có nhiều lông, thường xuyên tiếp xúc với đất cát, cỏ cây và môi trường bên ngoài. Nếu không được tắm rửa sạch sẽ, lông chó có thể tích tụ bụi bẩn, vi khuẩn, nấm, ve, bọ chét cùng trứng của nhiều loại giun sán.
Theo bác sĩ Đông, người thường xuyên tiếp xúc với chó không được vệ sinh sạch sẽ có nguy cơ mắc các bệnh ngoài da, nấm da hoặc nhiễm ký sinh trùng. Trong đó, giun đũa chó, sán lá gan và giun lươn phổ biến. Trứng giun có thể phát tán ra môi trường, bám vào lông chó hoặc các vật dụng trong nhà. Khi vô tình đưa tay nhiễm bẩn lên miệng, con người có thể nhiễm bệnh. Ấu trùng sau đó di chuyển đến gan, phổi, mắt, thậm chí não, gây tổn thương nhiều cơ quan.
Ôm chó, để chó liếm mặt
Nhiều người có thói quen ôm, hôn chó hoặc để chó liếm lên mặt, tay nhằm thể hiện tình cảm. Tuy nhiên, miệng, lông và móng vuốt của chó có thể mang theo vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc các tác nhân gây bệnh từ môi trường.
Nguy cơ lây nhiễm tăng lên nếu người nuôi có vết trầy xước trên da hoặc đưa bàn tay chưa sạch lên mắt, mũi, miệng. Bên cạnh đó, con người có thể bị phơi nhiễm bệnh dại khi bị chó cắn, cào hoặc khi nước bọt của chó tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc hoặc vết thương hở.
Trẻ em là nhóm thường xuyên tiếp xúc với chó, cần được theo dõi kỹ để đảm bảo an toàn sức khỏe. Ảnh: Vecteezy
Bắt ve chó, bọ chét bằng tay không
Ve chó và bọ chét có thể đốt người gây ngứa, viêm da, dị ứng; cũng là các vật chủ trung gian truyền nhiều loại vi khuẩn, virus và ký sinh trùng gây bệnh sốt phát ban, nhiễm trùng máu, dịch hạch... Việt Nam đã ghi nhận những trường hợp bị ve chó, bọ chét ký sinh, đặc biệt ở người già và trẻ nhỏ.
Vì vậy, khi phát hiện chó có ve hoặc bọ chét, nhiều người dân thường bắt bằng tay, thậm chí dùng tay để giết các loài ký sinh này. Song bác sĩ Đông lưu ý, đây là thói quen không được khuyến khích vì làm tăng nguy cơ tiếp xúc trực tiếp với các loài ký sinh.
Ngủ chung phòng hoặc chung giường
Cho chó ngủ cùng giường hoặc trong phòng ngủ là thói quen phổ biến ở nhiều gia đình nuôi thú cưng. Tuy nhiên, điều này khiến người nuôi dễ tiếp xúc với những sợi lông rụng, vảy da, nước bọt, ve, bọ chét và các tác nhân gây dị ứng hoặc ký sinh trùng mà chó mang theo.
Theo bác sĩ Đông, nguy cơ này đáng lưu ý hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy giảm, do các nhóm này dễ bị ảnh hưởng hơn khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh từ động vật.
Cách phòng bệnh
Để phòng bệnh, theo bác sĩ Đông, người nuôi cần vệ sinh, chải lông và tắm cho chó theo hướng dẫn của bác sĩ thú y; tẩy giun, phòng ve, bọ chét thường xuyên; nên đưa chó đi khám sức khỏe và tiêm vaccine đầy đủ, đặc biệt là vaccine phòng dại. Sau khi chơi với chó cần rửa tay bằng xà phòng, hạn chế để chó liếm lên mắt, mũi, miệng hoặc các vết thương hở, đồng thời không nên cho chó ngủ chung giường với người.
Người cậu đưa cháu trai đi tiêm ngừa dại tại VNVC Hai Bà Trưng, TP HCM sau khi bị chó nhà cắn. Ảnh: Hoàng Dương
Nếu bị chó cắn, cào hoặc nước bọt của chó tiếp xúc với vết thương hở hay niêm mạc, cần rửa ngay vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sát khuẩn và đến trung tâm tiêm chủng càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vaccine dại và huyết thanh kháng dại nếu cần.
"Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã khởi phát triệu chứng, xử trí ban đầu đúng cách và tiêm ngừa đầy đủ là biện pháp duy nhất để phòng bệnh", bác sĩ Đông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, những người nuôi chó hoặc thường xuyên tiếp xúc với chó có thể tiêm phòng bệnh dại trước phơi nhiễm với phác đồ gồm ba mũi vaccine vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28. Nếu không may phơi nhiễm với virus dại sau đó, chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine mà không cần tiêm huyết thanh dại.
Đồng thời, mọi người cần duy trì vệ sinh cho vật nuôi, tiêm phòng đầy đủ và thay đổi các thói quen tiếp xúc không an toàn cũng giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh truyền từ chó sang người.
Ánh Dương
