Tin tức thế giới 3-6: Ukraine xin Mỹ thêm tên lửa Patriot; Giới tình báo Mỹ mâu thuẫn nghiêm trọng

Ông Zelensky cảnh báo Nga tiếp tục không kích lớn

Theo Hãng tin Reuters, ngày 2-6 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đơn phương cho rằng Matxcơva có thể sẽ mở một đợt tập kích tên lửa quy mô lớn trong rạng sáng 3-6, đánh dấu hai đêm liên tục tấn công dữ dội Ukraine.

Trước đó, rạng sáng 2-6, Nga đã phóng hàng trăm máy bay không người lái (drone) và hàng chục tên lửa tối tân vào Ukraine. Kiev cáo buộc các đòn tấn công khiến 23 người thiệt mạng và 130 người bị thương.

"Theo tình báo của chúng tôi, một cuộc tấn công quy mô lớn khác có thể xảy ra ngay tối nay (tức rạng sáng 3-6, giờ Việt Nam)", ông Zelensky khẳng định trong bài phát biểu qua video hằng đêm, đồng thời kêu gọi người dân đặc biệt chú ý đến các cảnh báo không kích.

Đáng chú ý, lãnh đạo Ukraine cũng thừa nhận Ukraine đang thiếu vũ khí đánh chặn. "Mức cung cấp hiện tại cho hệ thống phòng không của chúng tôi không cho phép đánh chặn một phần đáng kể số tên lửa", ông bộc bạch. 

Trước đó, ông Zelensky đã kêu gọi Washington gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot.

Matxcơva hiện chưa bình luận về các vấn đề trên.

Mỹ bắn tên lửa Hellfire vào tàu chở dầu hướng tới Iran

Ngày 2-6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắn một tên lửa Hellfire vào một tàu chở dầu đang hướng tới Iran. 

Động thái này nhằm thực hiện lệnh phong tỏa eo biển Hormuz do Tổng thống Donald Trump áp đặt nhằm gây sức ép buộc Tehran đàm phán một thỏa thuận hòa bình theo ý ông.

CENTCOM công bố đoạn video cho thấy tên lửa đánh trúng tàu, đồng thời cho biết mục tiêu là buồng máy của tàu M/T Lexie treo cờ Botswana, khiến con tàu mất khả năng di chuyển.

"Thủy thủ đoàn đã phớt lờ các cảnh báo lặp đi lặp lại, nhiều lần không tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ trong suốt 24 giờ", CENTCOM tuyên bố. 

Theo cơ quan này, một tiêm kích Mỹ đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách bắn tên lửa Hellfire vào buồng máy, ngăn tàu chở dầu đến được Iran.

Lexie là con tàu thứ sáu bị quân đội Mỹ vô hiệu hóa kể từ khi nước này bắt đầu phong tỏa Iran ngày 13-4. Mỹ cho biết cũng đã chuyển hướng 122 tàu tìm cách ra vào các cảng của Iran.

Chính quyền Trump từ bỏ quỹ "chống vũ khí hóa" 1,8 tỉ USD

Ngày 2-6, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche thông báo chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ từ bỏ quỹ "chống vũ khí hóa" trị giá gần 1,8 tỉ USD. 

"Chúng tôi sẽ không tiếp tục với quỹ này. Chấm hết", ông Blanche nói.

Quỹ trị giá 1,776 tỉ USD này xuất phát từ một thỏa thuận pháp lý nhằm dàn xếp vụ kiện chưa từng có, trị giá 10 tỉ USD của ông Trump với Sở Thuế vụ (IRS). 

Quỹ này được ông Trump và các cộng sự khẳng định sẽ bồi thường tiền cho những nạn nhân của tình trạng vũ khí hóa chính trị, pháp lý...

Đi kèm với quỹ này còn có thỏa thuận cấm các cuộc kiểm toán trong tương lai đối với hồ sơ thuế của ông Trump và gia đình. Thỏa thuận này đã được xác nhận vẫn giữ nguyên.

Động thái này diễn ra sau làn sóng phản đối hiếm hoi từ chính các thượng nghị sĩ Cộng hòa. Ông Blanche từng khiến nhiều nghị sĩ tức giận khi không cam kết loại những người tấn công cảnh sát trong vụ bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6-1-2021 khỏi danh sách nhận tiền.

Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng thông qua một dự luật tài trợ ngân sách 72 tỉ USD cho các hoạt động biên phòng và quản lý nhập cư.

Cộng đồng tình báo Mỹ mâu thuẫn nội bộ nghiêm trọng

Theo Reuters tiết lộ ngày 2-6, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đang có mâu thuẫn nghiêm trọng về chia sẻ tình báo và phạm vi trách nhiệm với Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI).

CIA được cho là đã ngừng đóng góp cho một số báo cáo đánh giá tình báo, bao gồm các báo cáo liên quan đến cuộc chiến với Iran, do ODNI soạn thảo.

Một quan chức Mỹ và ba người nắm rõ vấn đề cho biết bất đồng giữa CIA và ODNI đã âm ỉ hơn một năm, làm gián đoạn việc phối hợp phân tích an ninh quốc gia. 

Trọng tâm tranh cãi là một nhóm đặc nhiệm do bà Tulsi Gabbard, Giám đốc Tình báo Quốc gia, lập ra hồi tháng 4-2025.

CIA, dưới quyền Giám đốc John Ratcliffe, cho rằng nhóm này đã hành động liều lĩnh khi bỏ qua các quy trình chia sẻ và giải mật truyền thống. 

Ngược lại, giới chức ODNI nói CIA liên tục chặn nhóm này tiếp cận tình báo. Mâu thuẫn này cho thấy các cải cách hậu vụ khủng bố 11-9-2001 vẫn chưa chấm dứt tình trạng trục trặc trong bộ máy tình báo Mỹ.

Chính quyền ông Trump đổi chính sách về AI

Ngày 2-6, ông Trump đã ký ban hành một sắc lệnh hành pháp, trong đó đề nghị các nhà phát triển AI hàng đầu ở Mỹ tự nguyện nộp những mô hình mạnh nhất của họ cho chính phủ kiểm tra an ninh mạng trước khi phát hành ra công chúng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington ngày càng lo ngại về các hệ thống AI mới đầy sức mạnh như Claude Mythos của Anthropic.

Sắc lệnh chỉ đạo các bộ Tài chính, Quốc phòng, Thương mại và An ninh nội địa cùng nhiều cơ quan khác đạt thỏa thuận với các nhà phát triển AI về việc cho phép kiểm tra các mô hình. 

Các cơ quan này có tối đa 30 ngày để kiểm tra trước khi mô hình được cung cấp cho các tổ chức ngoài chính phủ.

Động thái cho thấy ông Trump đang điều chỉnh chiến lược, đóng vai trò chủ động hơn trong giám sát công nghệ AI.

Trước đó, hồi đầu nhiệm kỳ, ông đã bày tỏ lập trường "không can thiệp" vào lĩnh vực công nghệ, để các công ty tự do phát triển.

Việc kiểm tra tự nguyện được dự báo có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành nếu làm chậm tiến độ ra mắt các mô hình mới.

Microsoft trình làng mô hình AI tự phát triển, giảm phụ thuộc OpenAI

Ngày 2-6 tại San Francisco, Microsoft trình làng một số mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến do chính hãng phát triển. Đây được xem là bước quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào OpenAI, "cha đẻ" của ChatGPT.

Tại hội nghị nhà phát triển thường niên Microsoft Build, tập đoàn giới thiệu MAI-Thinking-1, mô hình "suy luận" đầu tiên của mình.

Microsoft khẳng định đã xây dựng mô hình "từ đầu" và "không chưng cất" - thủ thuật phổ biến là sao chép đầu ra của đối thủ để huấn luyện hệ thống mới nhanh và rẻ hơn. 

Công cụ hiện mới chỉ mở cho một nhóm khách hàng chọn lọc, ra đời chậm hơn khoảng một năm rưỡi so với những hãng tiên phong như OpenAI và Google. 

Hãng cũng giới thiệu các mô hình tự phát triển khác để tạo ảnh, chuyển giọng nói thành văn bản, tạo giọng nói tổng hợp và lập trình.