Thứ bảy, 27/6/2026, 12:55 (GMT+7)
Nhà cựu vô địch không thắng nổi một trận, xếp dưới cả Cape Verde và là đại diện Nam Mỹ duy nhất bật bãi ngay từ vòng bảng World Cup 2026.
Uruguay không chỉ tự làm tổn thương niềm kiêu hãnh của chính họ, mà còn để lại nỗi thất vọng cho cả nền bóng đá Nam Mỹ. Trong khi Argentina, Brazil, Ecuador Colombia, và Paraguay đều vào vòng 1/16 World Cup 2026, Uruguay là thành viên duy nhất thuộc khối CONMEBOL phải xách vali về nước ngay từ vòng bảng.
Đoàn quân của Marcelo Bielsa kết thúc chiến dịch ở vị trí thứ ba bảng H với vỏn vẹn 2 điểm. Một thành tích quá đỗi nghèo nàn, không đủ để họ lọt vào cả nhóm 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất.
Các cầu thủ Uruguay trong lúc cử hành nghi thức hát quốc ca trước trận Uruguay – Tây Ban Nha ở sân Akron, Guadalajara, Mexico ngày 26/6/2026. Ảnh: Reurters
Thất bại này càng thêm tủi hổ, khi Uruguay xếp dưới cả Cape Verde - tân binh của World Cup vừa viết nên chuyện cổ tích khi trở thành quốc gia có dân số ít nhất lọt vào vòng knock-out của lịch sử ngày hội bóng đá.
Uruguay đến Bắc Mỹ hè này với "4 ngôi sao được thêu trên ngực áo" – tượng trưng cho hai chức vô địch World Cup và hai tấm HC vàng Olympic. Nhưng rồi họ phải cúi đầu rời giải mà không có nổi một trận thắng. Đây là lần thứ hai liên tiếp Uruguay phải nếm trái đắng bị loại ngay từ vòng bảng World Cup, nối dài nỗi thất vọng từ Qatar 2022 dưới thời Diego Alonso.
Sau khi thua Tây Ban Nha 0-1 ở lượt cuối bảng H, Bielsa phát biểu với tâm thế của một người sắp rời đi, vì hợp đồng của ông với LĐBĐ Uruguay sẽ hết hiệu lực ngay sau World Cup. "Những gì tôi để lại cho bóng đá Uruguay là con số không. Mọi đóng góp của một HLV tại nơi ông ta làm việc suốt ba năm sẽ trở nên vô nghĩa nếu không có kết quả. Sau ngày hôm nay, di sản của tôi ở đây chẳng có gì cả", HLV 70 tuổi nói với giọng cay đắng tại họp báo sau trận.
Trước đó, ngay từ khi còn trên sân, Bielsa đã không giấu nổi sự bực dọc. "Nhanh lên, đặt câu hỏi đi chứ!", nhà cầm quân có biệt danh El Loco (lão điên) gắt gỏng với một nữ phóng viên đang chuẩn bị phỏng vấn.
HLV Marcelo Bielsa ở khu kỹ thuật trong trận Uruguay – Tây Ban Nha ở sân Akron, Guadalajara, Mexico ngày 26/6/2026. Ảnh: Reurters
Di sản của Bielsa là khổng lồ, có tầm ảnh hưởng sâu rộng tới nhiều thế hệ HLV lừng danh của bóng đá thế giới hiện tại. Nhưng thực tế phũ phàng lại nằm ở chính vị thế của đội tuyển mà ông dẫn dắt. Hành trình của Uruguay tại World Cup 2026 như ba cú tát liên tiếp giáng thẳng vào lòng tự tôn của tập thể này.
Đầu tiên là trận hòa Arab Saudi 1-1, nơi một Uruguay cho thấy rõ sự bế tắc khi điên cuồng nhồi tới 47 quả tạt. Kế đến, trận hòa Cape Verde 2-2 chẳng khác gì một đòn knock-out trời giáng vào tham vọng của họ. "Một nhánh của địa ngục, sự sụp đổ của một niềm hy vọng hão huyền, một đế chế phù du", báo Uruguay El Observador đã cay đắng viết về tập thể của Bielsa như vậy. Và cuối cùng, là thất bại 0-1 dưới tay Tây Ban Nha.
Trước trận đấu sinh tử, tiền đạo lừng danh của bóng đá Uruguay Luis Suarez khích lệ rằng: "World Cup là nơi đẩy bạn đến giới hạn tận cùng, và người Uruguay thì đã quá quen với việc vượt khó". Gặp nhà ĐKVĐ châu Âu, Uruguay đúng là đã có màn trình diễn hay nhất của họ giải. Các học trò của Bielsa đá kiên cường, gần như làm nản lòng mọi ngôi sao "La Roja", ngoại trừ khoảnh khắc Alex Baena chớp lấy thời cơ và trừng phạt sai lầm của thủ thành Fernando Muslera.
Dù bóng đá là trò chơi tập thể - thắng cùng thắng, thua cùng thua, qua ba trận đấu này, Muslera có lẽ sẽ cảm thấy đau nhói. Thủ môn từng dự 5 kỳ World Cup, được xem như công thần trong chiến tích vào bán kết ở Nam Phi 2010, đã có một giải đấu thất vọng so với danh tiếng của anh. Muslera mắc sai lầm ở bàn thua trước Arab Saudi, lẽ ra phải làm tốt hơn trong hai bàn thua trước Cape Verde, và hoàn toàn bất lực trước cú sút đập đất của Baena.
Alex Baena ghi bàn vào lưới thủ thành Fernando Muslera trong trận Uruguay – Tây Ban Nha ở sân Akron, Guadalajara, Mexico ngày 26/6/2026. Ảnh: AP
Sau khi chính Muslera chủ động xin được thay ra ở giờ nghỉ giữa hai hiệp, Bielsa tiếp tục đưa ra một quyết định thay người gây sốc. Ông rút Fede Valverde, một thủ lĩnh khác của đội bóng, ra sân ở phút 56. Tiền vệ đang khoác áo Real Madrid lầm lũi bước đi, anh kéo áo che miệng, không giấu nổi sự giận dữ ngay trước băng ghế dự bị đễn nỗi các đồng đội phải tiến đến trấn an.
Và khi chiếc đồng hồ cát trút xuống gần hết, khi bóng đá không thể lên tiếng, Uruguay đã phải dùng đến sự thô ráp, hung hãn để bù đắp, biến trận đấu thành một chiến trường. Họ nói lời chia tay World Cup bằng một tấm thẻ đỏ của Agustin Canobbio, một vụ lộn xộn, suýt lao vào ẩu đả với ban huấn luyện Tây Ban Nha.
Cảnh tượng cuối trận có lẽ không quá bất ngờ, bởi nó là hệ quả tất yếu của sự ức chế được dồn nén xuyên suốt trận đấu, xuyên suốt giải đấu của các cầu thủ Uruguay. Vấn đề của tập thể này là sự rạn nứt đến mức không thể cứu vãn giữa Bielsa và phần lớn các trụ cột. Những mảng màu hồng từ ngày chiến lược gia người Argentina mới đến vào tháng 5/2023 giờ chỉ còn là đống tro tàn.
Agustin Canobbio (trái) mất bình tĩnh trong những phút cuối trận Uruguay – Tây Ban Nha ở sân Akron, Guadalajara, Mexico ngày 26/6/2026. Ảnh: Reurters
Sau Copa America 2024, Suarez giã từ ĐTQG, và trong số nhiều góc khuất mà anh phơi bày ra ánh sáng, có việc các cầu thủ từng phải tổ chức một cuộc họp để cầu xin Bielsa ít nhất hãy nói một câu "buen día" (chào buổi sáng) khi nhìn thấy họ. Ngôi sao đang khoác áo Inter Miami đã phác họa lại một bức tranh u ám bên trong lòng đội tuyển. Nơi đó lạnh lẽo, bất ổn, nơi Bielsa hiếm khi hé răng nửa lời với các học trò, và cả cầu thủ lẫn thành viên ban huấn luyện đều không còn muốn ở lại đó nữa.
"Những gì đội tuyển đang phải trải qua thực sự rất đau lòng", Suarez từng nói. Anh kể lại việc cố gắng an ủi Darwin Nunez lúc tiền đạo đàn em bật khóc nức nở trong giờ nghỉ giữa hai hiệp, Bielsa thì thẳng thừng bảo anh đừng làm thế. Suarez cũng đặt câu hỏi chua chát rằng tại sao Matias Vecino lại chia tay đội tuyển ở tuổi 30. Câu trả lời là vì anh không thể chịu đựng Bielsa thêm được nữa. Suarez cũng lên tiếng bảo vệ Canobbio sau cuộc đối đầu nảy lửa với HLV sinh năm 1955, khẳng định rằng: "Cậu ấy đã phải nhẫn nhịn quá lâu rồi".
Điều kỳ lạ và cay đắng là Bielsa có vẻ đồng tình với tất cả những chuyện đó. Khi Uruguay thua thảm Mỹ 1-5 vào tháng 11 năm ngoái, ông tự mô tả bản thân là một kẻ "độc hại" và thừa nhận: "Những ai có mối quan hệ với tôi cuối cùng đều nhận về kết cục tồi tệ hơn. Có những kiểu người độc hại chỉ toàn nhìn thấy lỗi lầm, những kẻ luôn đòi hỏi, luôn chỉ trích, không bao giờ thỏa mãn với bất kỳ điều gì, những kẻ chỉ thích nói về công việc, đi ăn cũng phải mang theo một tờ báo vì họ không muốn hòa nhập với những người còn lại. Nhưng bạn có biết kiểu hành vi đó bắt nguồn từ đâu không? Sự sợ hãi. Họ không hề tận hưởng cảm giác chiến thắng, họ chỉ sợ cảm giác thất bại hơn nhiều mà thôi".
HLV Marcelo Bielsa và các thành viên tuyển Uruguay ở khu kỹ thuật trong trận Uruguay – Tây Ban Nha ở sân Akron, Guadalajara, Mexico ngày 26/6/2026. Ảnh: El Pais
Thực tế thì Uruguay cũng đã không chiến thắng từ đó đến nay. Vì thế, những bất ổn phòng thay đồ ngay trước thềm trận gặp Tây Ban Nha không còn quá sốc. Bởi có một vấn đề lớn hơn cần được mổ xẻ. Phải chăng Uruguay đang là nạn nhân của chính lịch sử hào hùng trong quá khứ - một thứ bản sắc "Garra Charrua" (tinh thần chiến binh), một nền văn hóa và một câu chuyện truyền kỳ về những lần xô đổ mọi dự đoán để chiến thắng?
"Chuyện điên rồ đã xảy ra khi đó, chúng tôi cùng lúc có Luis Suarez, Diego Forlan và Edinson Cavani", cựu môn Gustavo Munua từng nói với báo Tây Ban Nha AS khi hoài niệm về năm 2010. Uruguay đã không thắng một trận đấu nào tại World Cup mà thiếu đi Suarez kể từ năm 1990.
Vậy mà trước World Cup 2026, khi nhìn vào đội hình hiện tại, Chủ tịch LĐBĐ nước này Ignacio Alonso vẫn tự tin tuyên bố Uruguay là một tập thể đủ sức lọt vào đến tứ kết. Thế hệ vàng gần nhất của nền bóng đá này đã không có sự kế thừa xứng đáng. Sau những lần từng vào đến bán kết Nam Phi 2010, vòng 1/18 tại Brazil 2014 và tứ kết tại Nga 2018, giờ đây, việc vượt qua vòng bảng đã trở thành một giới hạn xa xỉ của Uruguay.
Hoàng Thông
