Thức khuya hay ngủ không đủ giấc có thể ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn, mức năng lượng, hoạt động thể chất và gây tăng cân.
Người trưởng thành được khuyến khích ngủ đủ 7-9 giờ mỗi đêm, ngủ trước 23h để hỗ trợ não bộ hồi phục, đồng thời tăng cường miễn dịch, hoạt động chuyển hóa của cơ thể. Theo Healthline, thức quá khuya, giấc ngủ kém làm rối loạn hormone kiểm soát cảm giác đói - no, kích thích thèm ăn những thực phẩm giàu calo.
Dạ dày và não bộ liên kết với nhau qua trục ruột - não. Ghrelin "hormone gây đói", được giải phóng từ dạ dày. Hormone này có vai trò báo hiệu cho não biết khi nào nên ăn và khi nào nên chuyển từ việc đốt cháy calo sang tích trữ chúng dưới dạng chất béo. Nồng độ ghrelin tự nhiên giảm sau bữa ăn và duy trì ở mức thấp hơn trong khi ngủ. Thức khuya, ngủ không đủ giấc đồng nghĩa nồng độ ghrelin cao hơn.
Ngược lại, leptin được biết đến là "hormone no", có vai trò quan trọng trong kiểm soát sự thèm ăn, cân nặng. Leptin được giải phóng từ các tế bào mỡ, vượt qua hàng rào máu não và phát tín hiệu đã no. Hormone này còn đảm nhận nhiệm vụ kích thích đốt cháy chất béo để tạo ra năng lượng.
Nồng độ leptin tự nhiên tăng sau bữa ăn, duy trì ở mức cao trong khi bạn ngủ, cho đến khi thức dậy, thúc đẩy quá trình trao đổi chất tăng lên. Do đó, ngủ ít khiến lượng leptin giảm, não bộ không nhận được tín hiệu báo no. Tình trạng này được gọi là kháng leptin - dấu hiệu của rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ béo phì và hội chứng chuyển hóa.
Hormoen đói và no ảnh hưởng đến khả năng ăn uống. Ảnh minh họa được tạo bởi AI
Thức khuya làm giảm độ nhạy insulin và tăng cortisol (hormone căng thẳng), dẫn đến ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng, tích tụ mỡ quanh vùng bụng.
Giấc ngủ tác động đến vỏ não trước trán, nơi điều khiển cảm xúc. Ngủ không đủ giấc khiến bạn mệt mỏi, căng thẳng, và ăn uống là một trong những giải pháp giải quyết vấn đề tâm lý này, dẫn đến tăng cân. Khi chất lượng giấc ngủ không đảm bảo, cơ thể thiếu năng lượng khiến người trưởng thành lười vận động, không đủ sức tập luyện, dễ tăng cân, theo EveryDay Health.
Bên cạnh đó, giấc ngủ kém khiến các cơ quan không được nghỉ ngơi, phục hồi, giảm chất lượng luyện tập. Lâu dần dẫn đến tăng cân và rối loạn chuyển hóa.
Thức khuya ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý đường huyết, giảm độ nhạy insulin. Cơ thể có xu hướng tiết ra nhiều insulin hơn để giữ lượng đường trong máu ở mức bình thường - xu hướng có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường type 2 cũng như cân nặng.
Để tăng cường chất lượng giấc ngủ, mỗi người nên tuân thủ lịch trình ngủ đều đặn, đi ngủ và thức dậy vào khoảng cùng một thời điểm mỗi ngày. Thư giãn trước khi đi ngủ bằng các hoạt động như đọc sách, tắm nước ấm, tập một vài động tác giãn cơ nhẹ hoặc nghe nhạc.
Hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính xách tay và tivi trước khi đi ngủ. Đồng thời, tránh thực phẩm chứa caffeine, rượu bia vào cuối ngày. Thiết kế phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Anh Chi (Tổng hợp)
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
