Bộ Y tế triển khai tiêm chủng mở rộng vaccine HPV từ quý 3, giai đoạn đầu thực hiện thí điểm tại 4 tỉnh Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đăk Lăk và Vĩnh Long.
Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng, có hiệu lực từ ngày 1/7. Theo đó, HPV được đưa vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 bé gái mỗi năm được hưởng chính sách này. Sau thời gian đầu, diện triển khai tiêm vaccine HPV có thể được mở rộng trên cơ sở đề xuất của Bộ Y tế.
Đây được xem là bước thay đổi quan trọng trong chiến lược dự phòng các bệnh liên quan đến HPV, đặc biệt là ung thư cổ tử cung và một số bệnh lý nguy hiểm khác. Chủ trương đã được Chính phủ đồng ý từ 4 năm trước.
Theo các chuyên gia, để triển khai một vaccine mới trong Chương trình tiêm chủng mở rộng cần thực hiện rất nhiều bước, từ khâu xác định phạm vi, lựa chọn đối tượng đến xây dựng kế hoạch, tổ chức họp hội đồng để xác định được các loại vaccine. Bên cạnh đó là công tác tập huấn cho các địa phương thuộc địa bàn triển khai dự án và truyền thông trước tiêm chủng.
Vaccine phòng HPV đã được sử dụng trong tiêm chủng tự nguyện nhiều năm qua, chỉ định cho người 9-45 tuổi. Trẻ 9-15 tuổi tiêm hai mũi cách nhau 6 tháng. Người trên 15 tuổi sẽ tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Tiêm vaccine HPV càng sớm, đặc biệt trong giai đoạn 9-14 tuổi, càng giúp nâng cao hiệu quả phòng bệnh, bảo vệ cơ thể từ sớm. Ảnh: Hoàng Khánh
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu nhận định, quyết định đưa vaccine HPV vào tiêm chủng bắt buộc sẽ giúp tăng khả năng tiếp cận vaccine cho trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt ở những nhóm người dân còn hạn chế về điều kiện kinh tế.
"Trẻ em gái là nhóm tuổi phù hợp để triển khai tiêm vaccine HPV, vì đây là giai đoạn trước khi có nguy cơ phơi nhiễm với virus HPV, đồng thời hệ miễn dịch ở lứa tuổi này đáp ứng rất tốt với vaccine. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ được tiêm HPV ở độ tuổi 9-14 tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn so với khi tiêm ở tuổi lớn hơn", bác sĩ chia sẻ thêm.
Bệnh do HPV được ngành y tế xếp vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B - các bệnh nguy hiểm, khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong. HPV là loại virus phổ biến với nhiều chủng khác nhau, bất cứ ai, độ tuổi, giới tính nào cũng có thể nhiễm. Đáng chú ý, đây là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung và liên quan đến nhiều bệnh lý ung thư khác ở cả nam và nữ. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật CDC Mỹ, khoảng 91% nam giới và 85% phụ nữ có thể nhiễm ít nhất một type HPV trong suốt cuộc đời nếu không được tiêm phòng.
Phụ nữ là đối tượng đặc biệt dễ bị ảnh hưởng vì HPV nguy cơ cao như type 16, 18 gây ung thư cổ tử cung. Với nam giới, nhiễm HPV có thể gây ra nhiều bệnh lý như sùi mào gà và một số loại ung thư như ung thư hậu môn, ung thư dương vật và ung thư vùng hầu họng.
Người dân đến tiêm vaccine HPV tự nguyện tại Trung tâm tiêm chủng Long Châu. Ảnh: Hoàng Khánh
Tiêm phòng là cách tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm HPV, ung thư cổ tử cung và các loại nguy hiểm khác liên quan đến virus này. ThS.BS Lê Thanh Khôi chia sẻ, hiện tại nước ta có hai loại vaccine HPV gồm ngừa 4 chủng và ngừa 9 chủng HPV.
Vaccine 4 chủng bảo vệ chống lại 4 type HPV. Trong đó type 16 và 18 gây ra khoảng 70% ca ung thư cổ tử cung và 90% các ca ung thư hậu môn. Type 6 và 11 gây ra 90% ca sùi mào gà.
Vaccine 9 chủng cung cấp khả năng bảo vệ rộng hơn, có thể tiêm cho cả nam và nữ, ngăn ngừa 9 loại virus nguy hiểm: HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Trong đó các type bổ sung 31, 33, 45, 52, 58 chống lại khoảng 20% ca ung thư cổ tử cung còn lại.
Bác sĩ khuyến cáo người dân nên đến các đơn vị y tế uy tín, đảm bảo an toàn tiêm chủng để được tư vấn và tiêm phòng bệnh.
Kim Anh
