TP HCMÔng Tùng, 50 tuổi, điều trị viêm họng 6 tháng không bớt, nay cổ sưng, khó nuốt, bác sĩ chẩn đoán ung thư xoang lê di căn thực quản.
Xoang lê (vùng có hình quả lê) nằm ở hạ họng, phần dưới họng, hai bên nắp thanh quản. Khối u ác tính dạng Carcinoma tế bào gai sừng hóa đã xâm lấn gây liệt dây thanh, di căn thực quản, ông Tùng phải hóa xạ trị. Sau một tháng kết thúc liệu trình, người bệnh khó thở nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.
Kết quả MRI của ông Tùng cho thấy khối u choán chỗ xoang lê (vùng cổ) bên phải 14x22x37 mm, lan vào thực quản và lấp đầy thanh thất, vài hạch trung thất trên thượng đòn trái. GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng cho biết ông Tùng tái phát ung thư xoang lê, xâm lấn và di căn, khó thở độ một.
Người bệnh được mở khí quản để oxy đi thẳng vào phổi không phải qua vùng tắc nghẽn mũi họng giúp dễ thở hơn. Sau đó, êkíp phẫu thuật lấy khối u, xét nghiệm nhuộm hóa mô miễn dịch (PD-L1) để xác định đặc điểm sinh học và dấu ấn phân tử của u, định hướng phác đồ điều trị cá thể hóa.
GS Chung Thủy (phải) đang phẫu thuật cho ông Tùng. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Kết quả xét nghiệm cho thấy ông Tùng không đột biến gene, không dùng được thuốc miễn dịch hoặc phối hợp thuốc với hóa trị, chỉ hóa trị đơn thuần. Theo giáo sư Chung Thủy, mục tiêu điều trị lúc này là không để bệnh tiến triển nhanh hơn kết hợp chăm sóc giảm nhẹ để kiểm soát triệu chứng, nâng đỡ thể trạng, giảm đau, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
GS Chung Thủy giải thích, xoang lê nằm sâu trong hạ họng, khuất tầm nhìn khi nội soi thông thường, thường thấy tổn thương qua nội soi ống mềm chuyên sâu. U xoang lê âm thầm phát triển thời gian dài mà không có triệu chứng hoặc biểu hiện không đặc hiệu nên dễ nhầm lẫn. Các triệu chứng thường xuất hiện rõ khi khối u phát triển và lan sang các cấu trúc lân cận. Vì vậy, người bệnh thường được tiếp nhận khi đã ở giai đoạn muộn.
U xoang lê cũng xâm lấn tại chỗ nhanh, di căn sớm do cấu trúc mạng lưới bạch huyết phong phú. U phát triển từ niêm mạc, lan nhanh đến thanh quản, thực quản và di căn xa. Một số trường hợp tái phát sớm dù đã điều trị hóa xạ trị như ông Tùng.
"Mức độ xâm lấn càng sâu, điều trị càng thách thức", GS Chung Thủy nói, thêm rằng, ở giai đoạn sớm, khối u còn khu trú, điều trị phẫu thuật nội soi qua đường miệng bảo tồn chức năng thanh quản; tiên lượng sống sau 5 năm khoảng 61%. Tuy nhiên, nếu khối u đã xâm lấn cấu trúc lân cận hoặc di căn xa, tiên lượng sống giảm còn 36% và 20%.
Nguyên nhân ung thư xoang lê chưa được xác định rõ ràng nhưng các yếu tố làm tăng nguy cơ gồm hút thuốc, uống rượu bia thời gian dài, đặc biệt đồng thời hút thuốc lá và uống rượu bia, suy dinh dưỡng, nhiễm virus...
Hạn chế rượu bia, ngưng hút thuốc lá, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ... để phòng ngừa bệnh. Bác sĩ khuyến cáo người có yếu tố nguy cơ nên khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư tai mũi họng để phát hiện bệnh sớm, tăng hiệu quả điều trị, bảo tồn chức năng thanh quản.
Khi có triệu chứng đau họng, nuốt vướng hoặc khàn tiếng kéo dài hơn hai tuần, điều trị không cải thiện nên khám khoa Tai Mũi Họng. Nội soi ống mềm có thể giúp đánh giá đúng nguyên nhân, điều trị kịp thời, không tự ý dùng thuốc.
Uyên Trinh
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp
