Sau nhiều lần mắc cúm kéo dài, người cao huyết áp, tiểu đường đi tiêm vaccine cúm để giảm nguy cơ tái nhiễm và biến chứng hô hấp, tim mạch.
Bà Xuân, 71 tuổi, phường Phan Thiết, Lâm Đồng, phát hiện tăng huyết áp từ năm 60 tuổi. Nhiều năm qua, bà uống thuốc đều, hạn chế ăn mặn và theo dõi sức khỏe để kiểm soát huyết áp.
Các con nhiều lần khuyên bà tiêm vaccine cúm, phế cầu vì người lớn tuổi, có bệnh nền dễ gặp biến chứng khi mắc bệnh hô hấp. Tuy nhiên, bà nghĩ mình vẫn khỏe, mỗi lần ho sốt chỉ cần uống thuốc vài ngày là khỏi. Bà cũng lo mắc bệnh mạn tính thì không tiêm được.
Năm 2025, bà nhiều lần mắc cúm. Đợt cúm A gần đây khiến bà ho, đờm đặc, đau mỏi người, phải dùng thuốc gần một tháng. Sau khi khỏi, bà mất ngủ, chóng mặt khi thay đổi tư thế, mệt mỏi kéo dài. Lo cúm tái phát có thể làm nặng bệnh nền, bà đến VNVC Phan Thiết tiêm vaccine cúm. Sau khám sàng lọc, huyết áp ổn định tại thời điểm tiêm, bà được tiêm một mũi và hẹn nhắc lại hàng năm.
Bà Linh từ Đặc khu Côn Đảo vào đất liền khám bệnh và tiêm vaccine cúm phòng bệnh tại VNVC Hoàng Văn Thụ. Ảnh: Bình An
Ông Nguyễn Sơn, 66 tuổi, TP HCM, cũng từng lo lắng mỗi khi tiêm vaccine. Ông được chẩn đoán tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim 6 năm trước. Bác sĩ khuyến cáo ông thuộc nhóm có nguy cơ cao biến chứng nếu mắc cúm. Vì vậy, ông duy trì tiêm vaccine cúm 5 năm nay.
Mỗi lần đến điểm tiêm, huyết áp của ông thường cao hơn bình thường. Sau khi ngồi nghỉ, uống nước và trò chuyện với người nhà, chỉ số ổn định nên ông vẫn đủ điều kiện tiêm.
Bà Nguyễn Thị Linh, 66 tuổi, sống ở Đặc khu Côn Đảo, cũng tranh thủ mỗi lần vào TP HCM khám tăng huyết áp, tiểu đường để tiêm vaccine cúm. Do di chuyển đường xa, qua nhiều phương tiện, lần đo huyết áp đầu của bà thường tăng. Sau khi nghỉ khoảng 30 phút, huyết áp trở lại mức phù hợp để tiêm.
Bà Linh cho biết Côn Đảo đón nhiều du khách trong và ngoài nước, nên nguy cơ bệnh hô hấp lây lan vẫn hiện hữu. Bà cũng lo nếu bệnh nặng phải chuyển tuyến vào đất liền sẽ khó khăn. Từ khi tiêm vaccine cúm hằng năm, bà ít gặp các đợt ho, sốt, sổ mũi hơn trước.
Theo bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, người tăng huyết áp, tiểu đường có nguy cơ biến chứng tim mạch cao hơn nếu bệnh nền không được kiểm soát. Những bệnh này có thể làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Khi nhiễm cúm, cơ thể tạo phản ứng viêm để chống lại virus. Quá trình này có thể làm huyết áp, đường huyết dao động, ảnh hưởng mảng xơ vữa hoặc quá trình đông máu. Vì vậy, cúm có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch trong thời gian ngắn, nhất là ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền.
Bác sĩ Tấn lưu ý, phòng đột quỵ ở người tăng huyết áp, tiểu đường không chỉ dựa vào vaccine. Người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định, tái khám định kỳ, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, ăn giảm muối, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và duy trì vận động phù hợp.
Tiêm vaccine cúm hằng năm là một biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc cúm, nhập viện và biến chứng liên quan cúm. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận tiêm vaccine cúm có liên quan đến giảm một số biến cố tim mạch ở người có bệnh tim mạch, đặc biệt nhóm từng có biến cố tim mạch trước đó.
Người đàn ông 60 tuổi, ở Hải Dương bị tiểu đường, viêm gan B bị biến chứng viêm phổi nặng sau 3 ngày mắc cúm B, điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương
Hiện Việt Nam lưu hành bốn loại vaccine cúm của Việt Nam, Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính cần được tư vấn tiêm chủng để giảm nguy cơ bệnh nặng do cúm.
Trước tiêm, bác sĩ sẽ khám sàng lọc và đánh giá tình trạng sức khỏe. Người đang cấp cứu, sốt cao hoặc bệnh cấp tính chưa ổn định có thể được hoãn tiêm. Trường hợp huyết áp cao tại điểm tiêm, người dân thường được hướng dẫn nghỉ ngơi, đo lại và chỉ tiêm khi chỉ số phù hợp.
Sau tiêm, người dân cần theo dõi tại điểm tiêm 30 phút và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà trong 24-48 giờ. Bác sĩ Tấn khuyến cáo người có bệnh nền nên mang theo đơn thuốc, thông tin bệnh đang điều trị và thông báo đầy đủ cho bác sĩ khi khám sàng lọc.
Vaccine cúm cần được tiêm nhắc mỗi năm do miễn dịch giảm dần và virus cúm biến đổi liên tục. Người bệnh nền nên tiêm đúng lịch, kết hợp kiểm soát bệnh mạn tính để giảm nguy cơ biến chứng khi mùa cúm đến.
Minh An
