Hà NộiHàng nghìn công nhân quanh Khu công nghiệp Bắc Thăng Long chật vật xoay xở trong các phòng trọ chật hẹp, không điều hòa giữa đợt nắng nóng gay gắt.
Chiều 3/6, cả xóm trọ ở thôn Hậu Dưỡng, xã Thiên Lộc mất điện trong khi nhiệt độ ngoài trời lên gần 40 độ C. Chị Nguyễn Thị Hồng, 30 tuổi, quê Hà Tĩnh dắt hai con nhỏ rời căn phòng trọ 10 m2 ra cổng ngồi hóng gió.
Bám trụ tại các xóm trọ quanh Khu công nghiệp Bắc Thăng Long 10 năm qua, chị Hồng quen với sự ngột ngạt của xóm trọ mỗi dịp hè. Căn phòng hẹp, trần thấp, giữ nhiệt buộc vợ chồng chị liên tục lau sàn bằng nước lạnh, dội nước làm mát cơ thể và bật quạt thổi vào cây nước đá giữa nhà. Gia đình chị cũng chuyển bếp ga ra hành lang nấu ăn để hạn chế khí nóng tích tụ bên trong phòng.
Chị Nguyễn Thị Hồng, ở thôn Hậu Dưỡng, xã Thiên Lộc cho hai con ra ngoài cổng xóm trọ để hóng mát khi nhiệt độ trong phòng tăng cao, chiều 3/6. Ảnh: Nga Thanh
Năm 2022, gia đình chị gom tiền mua được một chiếc máy lạnh cũ nhưng cũng chỉ dám dùng vài tiếng buổi trưa và đêm muộn. Giá điện 3.500 đồng một số khiến cặp vợ chồng công nhân, lái taxi chùn tay mỗi khi muốn bật máy.
Tại tầng hai của dãy trọ, bà Vũ Thị Quy, 81 tuổi, quê Hải Phòng cứ mỗi 30 phút lại dội nước dọc hành lang bê tông giảm nhiệt bề mặt. Bà rời quê lên đỡ đần con gái làm công nhân. Lương công nhân thấp, nuôi thêm mẹ già khiến tiền điện điều hòa vượt quá khả năng chi trả. Hai mẹ con chỉ bật chiếc quạt điện, đặt thau nước đá phía trước tản nhiệt. "Nếu gánh thêm tiền điện máy lạnh, mẹ con tôi không còn đồng nào tiết kiệm", bà Quy nói.
Những ngày nắng nóng, xóm trọ của chị Hồng, bà Quy chìm vào tĩnh lặng. Dọc hành lang, cửa các phòng đóng kín mít. Họ bịt kín cửa chính, cửa sổ bằng rèm vải thô, vải bạt nhằm ngăn luồng khí nóng dội xuống từ mái tôn và bốc lên từ mặt đường nhựa. Những công nhân làm ca đêm ở lại phòng đành chọn cách nằm dưới sàn nhà để hạ nhiệt cơ thể.
Từ tối đến nửa đêm, trẻ con lẫn người lớn ngồi túm tụm quanh cổng ngõ tìm hơi mát. Có những đêm oi bức đỉnh điểm, cả xóm thống nhất khóa cổng chính, mở toang cửa phòng ngủ suốt đêm đón chút gió trời hiếm hoi.
Bà Vũ Thị Quy dội nước làm mát tại hành lang tầng hai của căn trọ ở thôn Hậu Dưỡng, xã Thiên Lộc, chiều 3/6. Ảnh: Nga Thanh
Xã Thiên Lộc với các thôn Bầu, Nhuế, Hậu Dưỡng được mệnh danh là "thủ phủ xóm trọ công nhân", tập trung hàng trăm nhà trọ cấp bốn lợp mái tôn hoặc fibro xi măng dành cho công nhân Khu công nghiệp Bắc Thăng Long. Khảo sát của VnExpress ghi nhận các phòng trọ ở khu vực này có giá dao động 500.000-700.000 đồng một tháng. Khách thuê phần lớn có thu nhập 7-10 triệu đồng mỗi tháng, hầu hết nói không có khả năng mua và sử dụng các thiết bị làm mát, ngoại trừ quạt điện.
Bà Nguyễn Thị Hạnh, 70 tuổi, chủ một dãy trọ 8 phòng tại thôn Bầu, cho biết thà để trống phòng còn hơn đầu tư trang bị máy lạnh, "Công nhân cần nhà trọ rẻ. Nếu chủ nhà tăng tiền phòng vài trăm nghìn để trang bị máy lạnh, họ sẽ chuyển đi ngay", bà Hạnh nói.
Phạm Sáu, 19 tuổi, quê Thanh Hóa đồng tình với nhận định của bà Hạnh. "Tôi sẵn sàng chịu nóng để tiết kiệm tiền gửi về quê", Sáu nói. Để hạ nhiệt cơ thể trong những ngày nắng nóng, anh tắm nhiều lần và cứ mỗi hai tiếng lại dùng khăn ướt lau chiếu "cho dễ ngủ".
Hai người đàn ông ngoài 60 tuổi ngồi trong phòng trọ tại thôn Bầu, xã Thiên Lộc, Hà Nội, trưa 3/6. Ảnh: Quỳnh Nga
PGS TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, cho rằng thu nhập chưa cao khiến nhiều công nhân phải hạn chế chi phí điện, nước và sống trong các khu trọ thiếu thiết bị làm mát. Điều kiện sống ở nhiệt độ cao ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động.
Bà An đề xuất các doanh nghiệp rà soát điều kiện sống của nhân sự, đảm bảo khu nhà ở công nhân có các thiết bị làm mát cơ bản. Các công ty cũng có thể xem xét lập quỹ hỗ trợ một phần chi phí thuê trọ, điện nước cho công nhân. "Chăm lo cho người lao động là điều kiện để doanh nghiệp tồn tại và phát triển", bà An nói.
Gắn bó 13 năm với căn phòng 8 m2 lợp mái tôn ở thôn Hậu Dưỡng, chị Thanh Hiên (55 tuổi) cho biết mức giá thuê 500.000 đồng một tháng giúp vợ chồng chị có tiền nuôi con và tích lũy dưỡng già. Để đối phó với những đợt nóng, chị gửi con lên nhà người thân ở trung tâm thủ đô, còn vợ chồng bám trụ lại xóm trọ bán hàng ăn cho công nhân.
"Tiền thuê rẻ nên không thể đòi hỏi. Vợ chồng tôi tự thích ứng bằng cách căng rèm vải thô trước cửa và chạy quạt hơi nước cả ngày", chị Hiên nói.
Quỳnh Nga
